{"id":120647,"date":"2024-05-11T20:05:28","date_gmt":"2024-05-11T17:05:28","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=120647"},"modified":"2024-05-11T20:05:36","modified_gmt":"2024-05-11T17:05:36","slug":"margimush","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/margimush\/","title":{"rendered":"Margimush"},"content":{"rendered":"\n<p>Margimush ( fors, Marg \u2014 ulim, mush \u2014 sichqon), mishyak (Arse-nicum), As \u2014 Mendeleev davriy sistemasining V guruhiga mansub kimyoviy element. Tar- tib raqami 33, at. m. 74,9216. Tabiiy M. bitta barqaror izotop 75As dan iborat. Sun&#8217;iy radioaktiv izotoplardan 73As, 74As, 76As muhim. M.ni ilk bor kim AJ- ratib olgani noma&#8217;lum. 1789 y.da M.ni A. Lavuaze element deb aytgan. M. massa jihatdan er po&#8217;stining 1,7-10-4 % ini tashkil qiladi. Daryo suvida 3-10^7%, dengiz suvida 6,6-10^4% M. bo&#8217;ladi. Tarqoq element, lekin tabiatda 160 dan ortiq minerallari uchraydi. M. kolcheda- ni (arsenopirit) FeAsS, M.li kolchedan (lellingit) FeAs2, realgar As4S4, au- ri-pigment As2S3 ko&#8217;p tarqalgan bo&#8217;lib, sanoat ahamiyatiga ega. Sof M. to&#8217;q kul- rang kristall modda, mo&#8217;rt metall kabi yaltiraydi. Havoda oksidlanib, qorayadi. Issiklikni va elektr tokini yaxshi o&#8217;tkazadi. Zichligi 5,72 g\/sm3. Kristall holatdagi M.dan tashqari, amorf M. ham bo&#8217;ladi. Qizdirilganda (615\u00b0da) M.ning ikkala turi ham suyuqlanmay bug&#8217;ga ayla- nadi. M. birikmalarida 3 va 5 valentli. Suvda erimaydi. Havoda yonganda oksid- lanib, arsenit angidrid As,O3 hosil qiladi. As2O3 tabiatda ar-senolit mi- nerali holida uchraydi. Suyuklanish t-rasi 314\u00b0, zichligi 4,15 g\/sm3. Suvda oz eriydi. Sof M. va uning birikmalarini olishda, optik shisha i.ch.da, tibbiyotda va q.x. zararkunandalariga qarshi kurashda ishlatiladi. M.ning 5 valentli oksidi arsenat angidrid As2O5 ham mavjud. Zichligi 4,1 g\/sm3. Suvda yaxshi eriydi. M. galogenlar va oltingugurt b-n, yuqori t-Rada ko&#8217;pgina elementlar b-n bevosi- ta birikadi. Metallar b-n qotishmalar hosil qiladi. Ularga suyultirilgan kis- lota ta&#8217;sir ettirib, sarimsoq hidi ke- ladigan zaharli gaz \u2014 vodorod arsenid olish mumkin. Nitrat kislota va zar suvi M.ni oksidlab, arsenat kislota H3AsO4 hosil qiladi. Arsenat kislota \u2014 suvda oson eriydigan qattiq modda. Tuzlari arsenatlar deyiladi. Ar-senit kislota H,AsO3 erkin holda olingan emas, fakat suvdagi eritmasi ma&#8217;lum. Uning Tuzla- ri \u2014 arsenitlar deb ataladi. M. As2O3 ni kumir b-n qaytarish orqali olinadi: As2O3+ +3C->2As+3COt. Birikmalari juda zaqarli bo&#8217;lgani uchun ishlatgan- da niho-yatda ehtiyot bo&#8217;lish lozim. M. qotishmalar olishda, M. birikmalari esa shisha i.ch.da, teri (ko&#8217;n), mo&#8217;ynani uzoq asrashda va M. preparatlari olish- da ishlatiladi. Tuproqda 4-10^4%, o&#8217;simlik kulida 3-10~5% M. bor. Dengiz hayvonlari organizmida quruqlikdagi hayvonlardagiga qaraganda M. ko&#8217;p bo&#8217;ladi. Odam tanasida 0,08\u20140,2 mg\/kg M. bor. M. preparatlari tibbiyotda tur- li kasalliklarni davolashda qo&#8217;llanadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Margimush ( fors, Marg \u2014 ulim, mush \u2014 sichqon), mishyak (Arse-nicum), As \u2014 Mendeleev davriy sistemasining V guruhiga mansub kimyoviy element. Tar- tib raqami 33, at. m. 74,9216. Tabiiy M. &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/margimush\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-120647","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120647","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=120647"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120647\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":120671,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/120647\/revisions\/120671"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=120647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=120647"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=120647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}