MIRZO ABDULAZIM SOMIY BO’STONIY [1839 – Buxoro, Bo’ston qishlog’i (hoz. Qiziltepa tumani) \u2014 1908] \u2014 tarixchi olim, xattot. Buxoro madrasalarida tahsil olgan. Ustozi Qozi Sa’dadsin mohir maslahati b-n Somiy \u2014 “olijanob, yuksak” taxallusini ol- gan. Dastlab turli amaldorlar qo’lida kotiblik qilgan. Amir Muzaf-Far (1860-85) va Abdulahad (1885\u2014 1910) hukmronligi davrlarida saroy munshiy- si. Rossiya b-n Buxoro amirligi o’rtasida bo’lgan janglarda voqeanavis sifatida bevosita ishtirok qilgan. Peterburgga borgan. Keyinchalik amirlik tuzumiga qarshi fikrlari va hajviy she’rlari uchun saroydan chetlashtirilgan. U, aso- san, xattotlik b-n shug’ullangan. “Daxmai Shohon” (“shohlar qabristoni”) masnaviysi, “insho”, “Tuhfai shohiy” (“podshohning tuhfasi”), “Mir’ot ul-xayol” (“xayol ko’zgusi”), “tarixi salotini mang’itiya” (“Mang’-it hukmdorlari tarixi”) asarla- ri muallifi. “Tuhfai shohiy” (1900\u2014 02) va “tarixi salotini mang’itiya” (1906\u2014 07) tarixiy asarlari bitta davr \u2014 manttlar sulolasi tarixiga bag’ishlansa ham, bir-biridan keskin farq qiladi. 1-asar rasmiy siyosat ta- lablari darajasida yozilgan bo’lsa, 2-asarda M.A.S.B. Buxoro amirligining mang’itlar hukmronlik qilgan davrini tanqidiy nuqtai nazardan baholaydi. U o’zi guvoh bo’lgan va eshitgan hodisalarga tayanib, amirlik idora uslubidagi il- latlar, Rossiya b-n Buxoro qo’shinlari o’rtasidagi janglar, Amir qo’shin boshliqlarining layoqatsizligi va mas’- uliyatsizligi oqibatida mamlakatning katta qismi bosqinchilar tomonidan bo- sib olinganligi va valiahd Abdulmalik (Katta To’ra)ning ba’zi muvaffaqiyatli janglarini tasvirlaydi. “Tarixi salotini mang’itiya” asari o’zbekistonlik sharqshunos L.P.Epifanova tomonidan rus tiliga tarjima qilinib, faksimilesi b-n nashr qilingan (1962). Asar qisqartirilgan holda o’zbek tiliga tarjima qilingan (“Sharq yulduzi” jur., 3son). Ac: ta’rix-i salotin-i mangitiya, M., 1962. Ad.: Ahmedov B., O’zbekiston xalqlari tarixi manbalari, T., 1991; Buxoriylar bo’stoni, T., 1998. Qahramon Rajabov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
MIRZO ABDULAZIM SOMIY BO’STONIY [1839 – Buxoro, Bo’ston qishlog’i (hoz. Qiziltepa tumani) \u2014 1908] \u2014 tarixchi olim, xattot. Buxoro madrasalarida tahsil olgan. Ustozi Qozi Sa’dadsin mohir maslahati b-n Somiy \u2014 … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[217],"tags":[],"class_list":["post-121635","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-m-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121635","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=121635"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121635\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":121653,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/121635\/revisions\/121653"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=121635"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=121635"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=121635"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}