{"id":122715,"date":"2024-05-12T17:31:41","date_gmt":"2024-05-12T14:31:41","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=122715"},"modified":"2024-05-12T17:31:45","modified_gmt":"2024-05-12T14:31:45","slug":"kayoniylar-kavilar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/kayoniylar-kavilar\/","title":{"rendered":"Kayoniylar, kavilar"},"content":{"rendered":"\n<p>Kayoniylar, kavilar \u2014 O&#8217;rta Osiyo va Xursonda mil. AV. 9-8-a.larda yuzaga kelgan davlat uyushmalarida hukmronlik qilgan qad. podsholik sulolasi. Avesto kitobidagi an&#8217;ana xronologik jihatdan mil.AV. 11\u2014 8-a.lar orasiga mavhum tarzda ishorat qiladi. K. sulolasiga af- Sona sifatida hamda O&#8217;rta Osiyoda ilk temir asriga oid tarixiy haqiqat deb qarashlar mavjud. K. haqidagi xabar- lar 2 xil talqinga ega: 1) zardushtiylik ta&#8217;limotiga asoslangan diniy talqin (Avesto kitobidagi kavilar avval ta&#8217;- limot dushmanlari, keyinroq esa uning homiylari. Mac, Kavi Vishtasp); 2) epic badiiy talqin. Bu yo&#8217;nalish K.larning afsonalash-tirilishiga olib kelgan (&#8220;Xvadaynamak&#8221;, &#8220;Shohnoma&#8221;). Sulola o&#8217;z nomini kohinlar tabaqasi Kavi (&#8220;shoir- kohin&#8221;) dan olgan. Katta K. soni manba- larda 3-8 tagacha (Kavi Kavad-Kayqubod, Kavi Usan, Kavi Xosrava-Kayxusrav) uchraydi. Shuningdek, Apivaxa, Arshan, Pishinax, Biyarshan, Siyavarshan-Siyo- vushlarni ham o&#8217;z ichiga oladi. Kichik K.ga Aurvataspa (Luhrosp) va Kavi Vishtaspa (ba&#8217;zan uning 2 ukasi \u2014 Spentodata va Zarivaray) kiritilgan. K.ning asosiy mashg&#8217;uloti \u2014 Afrosiyob boshchiligida- gi ularga dushman Turon qabilalari b-n urushish bo&#8217;lgan. Jahonda zardushtiylik dinining tarqalishi kichik K. davrida bo&#8217;lgan deb hisoblanadi. &#8220;Shohnoma&#8221;ga ko&#8217;ra, K. \u2014 Eronning buyuk shoxla- ri, ammo ularning qudrati va harbiy yutuqlari ashaddiy ma&#8217;jusiy, so&#8217;ngra zardushtiylik dushmani Rustamta bog&#8217;liq bo&#8217;lgan. K.ning hukmronlik qilgan erla- ri turlicha ko&#8217;rsatiladi: Avestoda afso- naviy ko&#8217;llar, daryolar (Vorukasha, Day- Tya, Chaychasta), afsonaviy tog&#8217;lar (er- zifya, Xariti va b.) atrofi, Hilmand Daryo havzasi va Drang&#8217;ianadagi xamun ko&#8217;li atrofida deb ko&#8217;rsatiladi. Musul &#8211; mon mualliflar manbalarida ba&#8217;zi- lari Balx (qadimda Baqtriya poytaxti) boshqalari (Ma&#8217;sudiy, Beruniy) K.ni Yangi Bobil podsholigi hukmdorlari (mil. AV. 7-6-a.lar) b-n bog&#8217;laydilar. Bu kabi ma&#8217;lumotlar K. haqidagi rivoyat va hikoyatlar afsonaga aylanish davrla- rida chalkashliklarga uchragan, Avestoda salbiy ma&#8217;noda ham uchraydi. Bu holni zardushtiylik diniy islohotlaridan oldingi davrlar b-n bog&#8217;lash mumkin. Zardushtning Ahuramazda haqidagi xushxabarini dastlab K. rad etishgan. Shu taassurot izlari Avestoda salbiy munosabat kabi namoyon bo&#8217;lgan. Ave- stoning keyingi qatlamlarida esa ijo- biylasha boradi. Ular adolat, diyonat kurashchilariga &#8220;aylana boradilar&#8221;. Mirsodiq Ishoqov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kayoniylar, kavilar \u2014 O&#8217;rta Osiyo va Xursonda mil. AV. 9-8-a.larda yuzaga kelgan davlat uyushmalarida hukmronlik qilgan qad. podsholik sulolasi. Avesto kitobidagi an&#8217;ana xronologik jihatdan mil.AV. 11\u2014 8-a.lar orasiga mavhum tarzda &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/kayoniylar-kavilar\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-122715","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122715","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=122715"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122715\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":122717,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122715\/revisions\/122717"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=122715"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=122715"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=122715"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}