{"id":123022,"date":"2024-05-12T19:35:48","date_gmt":"2024-05-12T16:35:48","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=123022"},"modified":"2024-05-12T19:35:59","modified_gmt":"2024-05-12T16:35:59","slug":"kvant-elektrodinamika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/kvant-elektrodinamika\/","title":{"rendered":"KVANT ELEKTRODINAMIKA"},"content":{"rendered":"\n<p>KVANT ELEKTRODINAMIKA -mapdon kvant nazariyasiiiig elemen- tar zarralarnit elektromagnit maydon b-n o&#8217;zaro ta&#8217;sirini o&#8217;rganuvchi bo&#8217;limi. Klassik elektrodinamikaaa elektromag- nit maydonning faqat uzluksiz xossala- ri hisobga olinsa, K.e.da elektromagnit maydonning uzlukli (diskret) xossasi ham e&#8217;tiborga olinadi. 1900 y.da M. Plank mutlaq qora jism nurlanishida monoxromatik yorug&#8217;lik diskret ener-giya (kvant) holida bo&#8217;lishini gipoteza tarzida aytgan. 1905 y.da A. Eynshteyn elektromagnit nurlarning tarqalishi va yutilishi kvantlangan bo&#8217;lishini, 1917 y.da esa fotonning nurlanishi va yutili- shi ehtimolligi tushunchasini ifodalab berdi. P. Dirak 1927 y.da nurlanishning kvant nazariyasini yaratdi. P. Dirak ten- glamasi elektronlarning elektromagnit maydoni b-n o&#8217;zaro ta&#8217;sirlashuvini hal qilib, elektronlarning fotonlarni chiqarishini, tormoz nurlanishni, elek- tron-pozitron juft annigilyasiyasi va b. hodisalarni tushuntirdi. V. Pauli, V. Geyzenberg, E. Fermi va b. olimlar K. e. masalalarini hal qilish uchun bir qancha sxemalarni taklif etdi. Atomlarning g&#8217;alayonlanishi, vakuumning qutblanishi ham K. e. ning asosiy masalalari hisoblanadi. Zaryadli zarralar elektro- magnit maydonda bo&#8217;lmaganda maydon xossalarini kvant mexanikanit umumiy usullari b-n tahlil qilish mumkin. K. e. Real fizik jarayonlar ro&#8217;y be- radigan (to&#8217;lqin vektori) vakuumda tek- shirishlar olib boradi. Vakuum holatda maydon eng kam energiyaga ega bo&#8217;ladi, unga energiya berilsa, maydon uyg&#8217;ongan holatga o&#8217;tadi, ya&#8217;ni zarralar paydo bo&#8217;ladi. Zarralarning paydo bo&#8217;lishi va yo&#8217;qolishi (boshqa zarraga aylanishi) kvant mexanikada ikkilamchi kvantlash usuli b-n tushuntiriladi. Elektromag- nit nurlanish b-n zaryadli zarralarning o&#8217;zaro ta&#8217;siri K.e. da zarralarning fo- tonlar yutishi va chiqarishi b-n tushun- tiriladi. Klassik elektrodinamikada tushuntirish mumkin bo&#8217;lmagan jismlar- ning issiqlik nurlanishi, rentgen nur- lar sochilishi, atomlarning fotonlar chiqarishi va yutishi, tashqi maydonda elektronlar sochilishi va h.k. masalalar K. e. da muvaffaqiyatli hal qilingan. K. e. zamonaviy fizikaning ko&#8217;pgina sohalarida keng qo&#8217;llaniladi, u lazer- larnn, termoyadro plazmalarni olish- da, zaryadlangan zarralar tezlatkichlari qurilmalarini hisoblashda asos bo&#8217;lib xizmat qiladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>KVANT ELEKTRODINAMIKA -mapdon kvant nazariyasiiiig elemen- tar zarralarnit elektromagnit maydon b-n o&#8217;zaro ta&#8217;sirini o&#8217;rganuvchi bo&#8217;limi. Klassik elektrodinamikaaa elektromag- nit maydonning faqat uzluksiz xossala- ri hisobga olinsa, K.e.da elektromagnit maydonning uzlukli &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/kvant-elektrodinamika\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-123022","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123022","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123022"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123022\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123037,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123022\/revisions\/123037"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123022"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123022"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123022"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}