{"id":123085,"date":"2024-05-12T19:47:17","date_gmt":"2024-05-12T16:47:17","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=123085"},"modified":"2024-05-12T19:47:24","modified_gmt":"2024-05-12T16:47:24","slug":"kalkutta-kalkatta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/kalkutta-kalkatta\/","title":{"rendered":"Kalkutta, Kalkatta"},"content":{"rendered":"\n<p>Kalkutta, Kalkatta \u2014 Hindistondagi shahar, Hugli Daryo- si (Gang daryosining irmog&#8217;i) bo&#8217;yida. G&#8217;arbiy Bengaliya shtatining ma&#8217;mu- riy markazi. Mamlakatning eng kat- ta iqtisodiy, savdo-moliya va mada- niy markazlaridan. Aholisi 4,4 mln. kishidan ziyod, katta K.da 11,5 mln. kishi (1990-y.lar o&#8217;rtalari). Katta K. o&#8217;zaro tutashib ketgan va Daryo sohili bo&#8217;ylab 100 km ga cho&#8217;zilgan bir necha o&#8217;nlab katta-kichik shaharlardan iborat. Iqtisodiy geografik o&#8217;rnining qulayligi K.ning rivojlanishiga im- kon yaratdi. K. \u2014 transport yo&#8217;llari tuguni, yirik port. K. porti yuk eks- port qilishda 1-o&#8217;rinda, import bo&#8217;yicha Bombay (Mumbay)dan keyin turadi (yillik yuk ortib-tushirish 10 mln. t). Xalqaro aeroport (damdam), metropoli- ten bor. K. sanoati mahsulotining etak- chi tarmog&#8217;i \u2014 jut sanoati (90% mil- liy va dunyo jut sanoati mahsulotining qariyb yarmini beradi). Katta K.da 100 dan ortiq jut korxonasi bor. Metall- sozlik va mashinasozlik (sanoat usku- nalari, elektronika, kemasozlik va kema remonti, avtomobilsozlik, stanok- sozlik) korxonalari mavjud. Bo&#8217;yoqlar, plastmassa, rezina buyumlari, kimyo- farmasevtika preparatlari, o&#8217;g&#8217;itlar, ip gazlama, trikotaj, oyna, kun poyabzal i. ch., poligrafiya, neft kimyosi hamda oziq-ovqat sanoatlari rivojlangan. K.ga 1686-90 y.larda Angliyaning Ost- Indiya kompaniyasi asos solgan. Shahar kompaniyaning faktoriyasi va Uilyam forti atrofida qurila boshladi. Fort atrofidagi 3 qishloqdan birining nomi b-n K. (Kaligat) deb atalgan. 1757 y. 23 iyulda K.dan shimolrokda joy- lashgan Plessi qishlog&#8217;i yonida bo&#8217;lib o&#8217;tgan jangda inglizlar (800 ingliz askari va 2200 sipohi) Bengaliya navo- bi Siroj ud-Davlaning 68 ming kishi- lik qo&#8217;shinini tor-mor etdilar. O&#8217;sha jangdan so&#8217;ng Hindistonda Britaniya mustamlakachi imperiyasi o&#8217;rnatila bosh- ladi, K. esa uning ma&#8217;muriy markazi bo&#8217;lib qoldi. 1773-1911 y.larda shahar Hindistondagi ingliz mustamlaka ma&#8217;- muriyatining eng katta sanoat, savdo, moliya va madaniy markazi edi. 19-a. o&#8217;rtalarida K.da choy, to&#8217;qimachilik va jut sanoatining yirik f-ka va z-dlari qurildi. 1911 y.da Britaniya Hindistoni poytaxtining Dehliga ko&#8217;chirilishi b-n K. o&#8217;zining avvalgi mavqeini yo&#8217;qotdi. K.da 2 ta un-t (jumladan, Kalkutta universiteti) va b. oliy o&#8217;quv yurtla- ri, i. t. muassasalari, Milliy kutub- xona (1912), Hind muzeyi (1814), Vik- toriya muzeyi (1906), botanika bog&#8217;i, rasadxona bor. Qal&#8217;a (Uilyam forti, 1696-1781) saqlangan. K.ning tarixiy markazi bo&#8217;lgan bu qal&#8217;a shaharni ikki- ga \u2014 hukumat binolari, un-t, hashamatli uy-joylar va sanoat, savdo korxonala- ri, ishchilar mahallalari joylashgan qismlarga bo&#8217;lib turadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kalkutta, Kalkatta \u2014 Hindistondagi shahar, Hugli Daryo- si (Gang daryosining irmog&#8217;i) bo&#8217;yida. G&#8217;arbiy Bengaliya shtatining ma&#8217;mu- riy markazi. Mamlakatning eng kat- ta iqtisodiy, savdo-moliya va mada- niy markazlaridan. Aholisi 4,4 &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/kalkutta-kalkatta\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-123085","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123085"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123085\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123101,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123085\/revisions\/123101"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}