Klimaks (Yun. klimakter \u2014 zina- poya), klimakteriya davri \u2014 jinsiy fao- liyatning susayib, keksaya borish davriga o’tish pallasi. Ayollarda xam, erkaqlarda ham kuzatiladi. K.ning yuzaga kelishi jinsiy bezlar faoliyatining susayishi b-n birga organizmda vaqtincha ro’y bera- digan o’zgarishlarga asoslangan. K.da ayol- larning hayz ko’rishi o’zgaradi; gipotala- mus \u2014 gipofiz \u2014 tuxumdonlarda funk- tsional o’zgarishlar vujudga keladi. Hayz qoni to’xtab-to’xtab keladi, ba’zan ko’p va uzoq ketib, nihoyat butunlay to’xtaydi (menopauza). Yurak-tomir va nerv si- stemasining funktsiyasi bo’ziladi: bo- shiga qon ko’p kelib, yuzi qizaradi, ba- Dani avval qizib, keyin junjiydi va sovuq ter bosadi, halloslaydi, qulog’i shang’illaydi; ayol salga qo’zg’aluvchan yoki ma’yus bo’ladi, xotirasi pasayadi, sa- babsiz betoqat bo’ladi, boshi og’riydi, uyqusi bo’ziladi va h.k. Ba’zan yuragi o’ynaydi, yurak sohasida og’riq sezila- Di. K.da paydo bo’ladigan alomatlar or- ganizmning umumiy holatiga bogliq. Ko’pchilik ayollarda sezilarsiz o’tishi, bu ularning umumiy ahvoliga ta’sir etmas- ligi ham mumkin. K. davri og’irroq kech- ganida qalqonsimon bez faoliyati (yurak o’ynashi, qo’l qaltirashi) va moddalar al- mashinuvining buzilishi (ayol semirib yoki juda ozib ketadi), ruhiy iztirob, xayajonlanish, nevroz, psixopatiya va b. xrlatlar kuzatiladi. K., odatda, 45-50 yoshlarda boshla- nadi, u odatdagidan ertaroq (40 yoshgacha \u2014 erta K.) yoki kechroq (55 dan keyin \u2014 kechikkan K.) ro’y berishi ham mumkin. Bu mehnat, turmush tarzi, iqlim sha- roiti hamda irsiy xususiyatlarga, shu- ningdek, ayolning etuklik davri qanday o’tganligiga (abort, tug’ish, jinsiy hayoti va b.) bog’liq. K. davrini o’tkazayotgan ayol ba’zan bo’yida bo’lib tug’ishi ham mum- kin. Erkaqlarda K. bir qadar kechroq\u2014 60 yoshlarda kuzatiladi; neyro-gumoral o’zgarishlar, yurak sohasida og’riq, xo- tira va ish qobiliyatining pasayishi, uyqusizlik va b. noxush alomatlar paydo bo’ladi. K., erkak yo ayol organizmida ke- chishidan qat’i nazar, unga xos dastlab- ki alomatlar paydo bo’lishi b-n vrachga uchrashish va tegishli maslahatlar olish zarur. D a v o s i : mehnat va dam olishni to’g’ri yo’lga qo’yish, miriqib uxlash, suv muolajalari, badan tarbiya; dori-dar- monlar \u2014 gormonlar, vitaminlar va b. buyuriladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Klimaks (Yun. klimakter \u2014 zina- poya), klimakteriya davri \u2014 jinsiy fao- liyatning susayib, keksaya borish davriga o’tish pallasi. Ayollarda xam, erkaqlarda ham kuzatiladi. K.ning yuzaga kelishi jinsiy bezlar faoliyatining susayishi … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-123559","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123559"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123569,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123559\/revisions\/123569"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}