Koagulyasiya (lot. coagulum \u2014 quyqa, coagulatio \u2014 ivish, quyuqlanish) \u2014 dispers, ayniqsa, kolloid sistema- larda zarrachalarning o’zaro birlashib yiriklashgan agregatlar hosil qilishi. K. oxirigacha borsa, loyqa hosil bo’lib, agregatlar cho’kadi yoki yuqori qatlam hosil qiladi. Kolloid sistema tinikla- shadi. Ayrim holda K. natijasida g’ovak fazaviy butun sistema bo’yicha tarqalgan koagulyasion (gel) struktura hosil qiladi. K. natijasida sistemaning ran- gi o’zgaradi yoki u loyqalanadi. K.ga ad- sorbtsion kuchlar (minimumga intilish) sabab bo’ladi. Elektrostatik kuchlar (bir xil zaryadlangan zarrachalarning bir- biridan itarilishi) esa unga qarshilik qiladi. K. dispers sistemaning termodi- Namik beqarorligini namoyish etishi- dir. K. 2 bosqichda sodir bo’ladi: 1) agre- gativ barqarorlikning yo’qolishi va zar- rachalarning birlashishi (ya sh i r i n K.); 2) hosil bo’lgan zarrachalar agregatlari- ning cho’kishi (yoki qalqib yuzaga chiqishi) \u2014 o ch i q K. Agar K. o’z-o’zidan sodir bo’lsa, avtokoagulyasiya deyiladi. Odatda, K. fizik yoki kimyoviy ta’sir natijasida ro’y beradi: elektrolitlar va noelektro- litlar elektr maydoni, harorat, yorug’lik, yuqori chastotali elektromagnit tebra- nishlari, keskin siljitish yoki aralash- tirish, dispers muhitning o’zgarishi va b. K.ga sabab bo’lishi mumkin. Elektro- litlar ta’sirida K. sodir bo’lishi bo- rasida bir nechta qoidalar mavjud; 1) elektrolitning K.ga sabab bo’ladigan minimal kontsentrasiyasi \u2014 K. chegarasi. U loyqalanishning cho’kma hosil bo’lishi yoki rang o’zgarishining boshlanishi b-n aniqlanadi; 2) kolloid zarracha zaryadiga qarama-qarshi zaryad saqlovchi elektrolit ioni K.ga sabab bo’lishi mumkin; zaryadi qancha yuqori bo’lsa, uning koagulyasion qobiliyati shuncha ko’p bo’ladi (Shultse \u2014 Gardi qonuni); 3) organik ionlarda ularning adsorbtsiyalanish qobiliyati ortishi b-n K. hodisasi kuchayadi. K. hodisasi tabiatda va turmushda keng tarqalgan. Tuproq zarrachalarining katta-kichikligi, oqar suvlarning tiniq yoki loyqa bo’lishi ham K.ga bog’liq. K. oziq-ovqat, dorishunoslik, kimyo, lok – bo’yoq sanoatida keng qo’llaniladi. K. ta- biatda ham keng tarqalgan, mas, qonning ivishi, oqsillar K.si va b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Koagulyasiya (lot. coagulum \u2014 quyqa, coagulatio \u2014 ivish, quyuqlanish) \u2014 dispers, ayniqsa, kolloid sistema- larda zarrachalarning o’zaro birlashib yiriklashgan agregatlar hosil qilishi. K. oxirigacha borsa, loyqa hosil bo’lib, agregatlar cho’kadi … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-123561","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123561","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123561"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123561\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123571,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123561\/revisions\/123571"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123561"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123561"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123561"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}