{"id":123843,"date":"2024-05-14T20:35:03","date_gmt":"2024-05-14T17:35:03","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=123843"},"modified":"2024-05-14T20:35:06","modified_gmt":"2024-05-14T17:35:06","slug":"katarakta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/katarakta\/","title":{"rendered":"Katarakta"},"content":{"rendered":"\n<p>Katarakta (Yun. katarrhaktes \u2014 sharshara) \u2014 ko&#8217;z gavharining xirala- nishi. Bunda ko&#8217;zga tushayotgan yorug&#8217;lik nurlarining yo&#8217;li qisman to&#8217;silib qolib, ko&#8217;z ba&#8217;zan ko&#8217;rmay qoladi. Ko&#8217;z gavharining qaysi qismi xiralashgani- ga qarab, K.ning quyidagi turlari farq qilinadi: old vaorqa polyar K., xalta- li K. (gavharni o&#8217;rab turgan kapsulada bo&#8217;ladi), ya D rol i (gavharning markazi- da bo&#8217;ladi), urchuqsimon, qavatli yoki zo- nulyar, to&#8217;liq plyonkasimon, ko&#8217;p shaklli, po&#8217;stloq K.si (gavharning periferik qavatiga tushadi). Ko&#8217;z gavharida xirala- nishning boshlanishi birlamchi K. dey- ilsa, gavharning yadrosi yoki K. massala- ri olingandan so&#8217;ng paydo bo&#8217;lgan xirala- nish i k k i l a mchi K. deyiladi. K. tug&#8217;ma va hayotda orttirilgan bo&#8217;ladi. Ona qornida rivojlanayotgan homilaga turli tashqi (zaharlanish, gi- pova avitaminoz, nurlanish) va ichki (ona va bolaning rezus kelishmovchi- ligi) muhitlarning salbiy ta&#8217;siri, homiladorlik vaqtida onaning turli kasalliklar, ayniqsa, yuqumli kasalli- klar b-n og&#8217;rishi, shuningdek, nasldan- naslga o&#8217;tuvchi irsiy kasalliklar tugma K. ga sabab bo&#8217;ladi. Bunda gavharning xiralashishi juda sekin rivojlanishi mumkin, ayrim bemorlarda umr bo&#8217;yi o&#8217;zgarmaydi. Organizmda moddalar al- mashinuvining buzilishi, qand kasal- ligi, shuningdek, umumiy kasalliklar, ko&#8217;z shikastlanishlari va kasalliklari, yaqindan ko&#8217;rishning og&#8217;ir shakli, yuqori t-Rada uzoq ishlash, turli zaharli modda- lar va ionlashtiruvchi nurlar ta&#8217;sirida orttirilgan K. yuzaga keladi. Orttiril- gan K.ning qarilik, travmatik va asorat- li (glaukoma, iridosiklit, qand kasal- ligi va b.ning asorati sifatida) turla- ri bor. Orttirilgan K.da vaqt o&#8217;tishi b-n ko&#8217;z gavhari butunlay xiralashib qoladi. Qarilikdagi K. asta-sekin rivojlanadi, u ko&#8217;proq 55-60 yoshdan oshganlarda uch- raydi. Qarilikdagi K. ning boshlanish, etilmagan, etilgan va etilib o&#8217;tib ket- gan bosqichlari farq qilinadi, uning etilgan davri hammada har xil, bu odat- da, bemorning umumiy ahvoli va yoshiga bog&#8217;liq. Operasiya muddatini belgilash- da kasallikning etilgan bosqichi muhim. K.da dastlab bemorning kasal ko&#8217;zi oldi jimirlab, nuqta, chiziq va dog&#8217;lar paydo bo&#8217;ladi; yonib turgan lampa, shar yoki fo- narga shu ko&#8217;z b-n karaganda, u bir nechta bo&#8217;lib ko&#8217;rinadi. Bu \u2014 notekis xiralash- gan ko&#8217;z gavharining nur sindirish xusu- siyati buzilishi oqibatida ro&#8217;y beradi. Ko&#8217;zning xira tortishi uning boshqa ka- salliklarida ham kuzatiladi, shuning uchun, albatta, vrachga murojaat etish va kasallikni o&#8217;z vaqtida aniqlash lozim. Dorilar b-n davolanadi yoki mikroxi- rurgiya, ultratovush yoki lazer nurlari yordamida operasiya qilib xiralashgan ko&#8217;z gavhari olib tashlanadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Katarakta (Yun. katarrhaktes \u2014 sharshara) \u2014 ko&#8217;z gavharining xirala- nishi. Bunda ko&#8217;zga tushayotgan yorug&#8217;lik nurlarining yo&#8217;li qisman to&#8217;silib qolib, ko&#8217;z ba&#8217;zan ko&#8217;rmay qoladi. Ko&#8217;z gavharining qaysi qismi xiralashgani- ga qarab, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/katarakta\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-123843","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123843","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123843"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123843\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123851,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123843\/revisions\/123851"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123843"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123843"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123843"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}