Katta Farg’ona kanali, Usmon Yusupov nomidagi katta Farg’ona kanali \u2014 Farg’ona vodiysida qurilgan eng yirik gidrotexnika inshootlaridan biri. O’zbekiston (283 km), Tojikiston (62 km) va Qirg’iziston (13 km) hududidan o’tadi. Vodiyni shim.-sharqdan Jan.- g’arbga kesib o’tgan. Asosiy o’zani uz. 350 km. Vegetasiya davrida Norin (420 m3\/s), Qoradaryo (100 m3\/s), So’x (12 m3\/s) Daryo- laridan 532 m3\/s suv oladi. Kanal tras- sasi 2 traktdan iborat. Yuqori Norin trakti (44 km) Norin daryosi (Uchqo’rg’on sh. yaqini)dan boshlanib, Kuyganyorga- cha etib boradi. Quyi Qoradaryo trakti (301 km) Qoradaryoga qurilgan Kuyganyor to’g’onidan boshlanib Sirdaryo b-n deyar- li parallel holda Jan.da Tojikiston Respublikasi Xo’jand sh. Yaqinigacha (Qayroqqum suv omboridan quyiroqda) davom etgan. 1939 y. avg.da xalq hashari b-n juda qisqa muddatda (45 kunda) qurib, bitkazildi. 1940 y. da Tojikiston hududida yana uzaytirildi (suv o’tkazish imkoniyati 150 m3\/s). Kanal qurilishida 160 ming kishi qatnashdi. 270 km li tras- sada 17,8 mln m3 tuproq qazib chiqarildi (shundan faqatgina 1,7 mln. m3 tuproq mexanizmlar yordamida qazilgan). Ishlar og’ir bo’lgan uchastkalarda 14 ekskavator, 245 traktor, 420 avtomashinadan foyda- lanildi, 42,2 ming m3 beton ishlari ba- jarildi. 45 yirik va 275 mayda gidro- texnika inshooti qurildi. Kanal 1953 \u2014 62, 1964 va 1967 ylarda rekonstruk- tsiya qilindi. Uz. 345 km ga, suv sarfi 180 m3\/s, eng jadal suv sarfi 211 m3\/s ga etkaziladi. O’zbekiston va Qirg’iziston, Tojikistonda 500 ming ga sug’oriladigan erlarning suv ta’minoti yaxshilandi, yangi erlarni o’zlashtirish imkoniyati paydo bo’ldi. Kanalda 1000 dan ortiq gi- drotexnika inshooti (shulardan 50 tasi yirik), jumladan, 9 to’g’on, maksimal yalpi suv olishi 162 m3\/s bo’lgan 258 suv chiqargich, 7 tashlama, 8 akveduk barpo etilgan. Kanaldan transport o’tishi uchun 101 ko’prik qurilgan. Sel, tashlama va sug’oriladigan maydonlardan chiqadigan drenaj suvlarini oqizib yuborish uchun kanalning chap tomonidan kollektorlar o’tkazilgan, o’ng tomondagi drenaj suv- lari esa kanal ostidan o’tgan 170 dyuker quvur orqali kollektorga ulangan. Kanal suvi O’zbekistonda 3 viloyat (Andijon viloyatida 66,6 ming ga, na- mangan viloyatida 12 ming ga Farg’ona VI- loyatida 125 ming ga), Qirg’izistonning O’sh viloyatida (0,76 ming ga) va Tojiki- stonning Sug’d viloyatida (10 ming ga) er- larni sugorishda foydalaniladi (kanal sxemasiga k,.). Kanalga 1966 y.da kanal qurilishi tashabbuskorlaridan biri bo’lgan davlat arbobi Usmon Yusupov nomi berilgan. Ad.: Usmanxodjaev V., Kuzmin M ., Bolshoy Ferganskiy kanal imeni usma- na Yusupova, T., 1972. Ziyomiddin Artukmetov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Katta Farg’ona kanali, Usmon Yusupov nomidagi katta Farg’ona kanali \u2014 Farg’ona vodiysida qurilgan eng yirik gidrotexnika inshootlaridan biri. O’zbekiston (283 km), Tojikiston (62 km) va Qirg’iziston (13 km) hududidan o’tadi. … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-123846","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123846","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=123846"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123846\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":123847,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/123846\/revisions\/123847"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=123846"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=123846"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=123846"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}