Karer (lot. quadraria \u2014 tosh maydalanadigan joy) \u2014 foydali qazilmalarni ochiq usulda qazib ola- digan korxona; er qa’ridan foydali qazilmalarni ochiq usulda qazib olishda hosil bo’ladigan chuqurliklar majmui. K. bir nechta pog’ona tizimlaridan ibo- rat bo’lib, odatda, yuqoridagi pog’onalar puch tog’jinslarida joylashadi, pastki pog’onalarda foydali qazilma qazib oli- nadi. Foydali qazilmani qazib olish uchun puch (qoplama) tog’jinslarini Su- rib ochiladi. Ochiq usulda foydali qazilmalarni qazib olish qad.dan ma’lum. Dastlabki katta K.lar qad. Misrda ehromlar bunyod etilishi b-n bog’liq bo’lgan, keyinchalik K.larda bunyodkorlik va haykaltaroshlik ishlari uchun marmar toshlari katta hajmda qazib olingan. 20-a. boshiga- cha ochiq kon ishlari keng rivojlangan. Asrning oxiriga kelib dunyoda qurilish materiallari sifatida ishlatiladigan tog’jinslarining qariyb 95%, foy- Dali qazilmalarining 70%, qo’ng’ir ko’mirning 90%, toshko’mirning 20% K.lardan qazib olingan. Katta K.larda yiliga o’nlab million tonna foydali qazilma va puch tog’jinslari qaziladi. Jahondagi eng katta K.lar: “Bogatir” (Qozog’iston) \u2014 yiliga 50 mln.t dan ortiq toshko’mir va 25 mln.m3 qoplama tog’ jinslari, “Maunt-Rayt”. (Kanada) \u2014 45 mln. t temir rudasi va 25 mln.t qoplama tog’jinslari, “Fortuna” (Germaniya) \u2014 42,6 mln.t qo’ng’ir ko’mir va 89,2 mln.m3 qoplama tog’jinslari qazib chiqariladi. O’zbekistonda “Muruntov” oltin qazib oladigan K. bor. Yillik unumdorligi 45 mln.m3. Uz. 3500 m, eni 2500 m, chuq. 300 m. Loyihada 600 m gacha chuqurlashtirish ko’rsatilgan. “Qalmoqqir” K.ning yil- lik unumdorligi 24 mln.m3 bo’lib, tar- kibida mis, oltin, kumush, qo’rg’oshin, pyx, reniy, osmiy mavjud bo’lgan ruda qazib olinadi. “Angren” K.ida yiliga 3 mln. t atrofida qo’ng’ir ko’mir va Kao- Lin qazib olinadi. O’zbekistondagi 36 marmar va 21 granit K. larda yiliga 2,3 mln.m3dan ortiq (2001) qoplama toshlar va millionlab m3 ohaktosh qazib oli- nadi. Marmar qazib olinadigan G’ozg’on, Jom, Zarband va Nurota K.lari, granit chiqadigan Langar va Sevasoy K.lari mashhur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Karer (lot. quadraria \u2014 tosh maydalanadigan joy) \u2014 foydali qazilmalarni ochiq usulda qazib ola- digan korxona; er qa’ridan foydali qazilmalarni ochiq usulda qazib olishda hosil bo’ladigan chuqurliklar majmui. K. bir … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-124301","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124301"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124307,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124301\/revisions\/124307"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}