{"id":124387,"date":"2024-05-16T19:50:31","date_gmt":"2024-05-16T16:50:31","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=124387"},"modified":"2024-05-16T19:50:36","modified_gmt":"2024-05-16T16:50:36","slug":"solomon-orollari-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/solomon-orollari-2\/","title":{"rendered":"Solomon orollari"},"content":{"rendered":"\n<p>Solomon orollari (Solomon Islands) \u2014 tinch okeanning Jan.g&#8217;arbiy qismida joylashgan davlat. Solomon o.larining Jan.Sharqiy qismini va yaqin atrofdagi SantaKrus va b. orollarni o&#8217;z ichiga oladi. Mayd. 28,45 ming km2. Aholisi 495 ming kishi (2002). Poytax- ti \u2014 Xoniara sh. Ma&#8217;muriy jihatdan 4 okrugga bulinadi. Davlat tuzumi. S. O. \u2014 Buyuk Bri- Taniya boshchiligidagi Hamdo&#8217;stlik tar- kibiga kiruvchi mustaqil davlat. Amal- dagi Konstitusiyasi 1978 y. 7 iyulda qabul qilingan. Davlat boshlig&#8217;i Buyuk Britaniya qirolichasi bo&#8217;lib, uning no- midan general-gubernator ish yuritadi, u mamlakat parlamentining tavsiyasi bilan 5 y. muddatga so. fukarolari ora- sidan tayinlanadi. Qonun chiqaruvchi hokimiyatni Milliy parlament, ijrochi hokimiyatni bosh vazir boshchiligidagi hukumat amalga oshiradi. Tabiati. S. O. ning aksari qismi vulkan otilishi natijasida hosil bo&#8217;lgan. Eng baland joyi 2743 m (bugen- vil o.da). So&#8217;nmagan vulkanlar, issiq buloqlar bor. Boksit, nikel, fosforit, oltin, mis konlari topilgan. Iklimi Su- bekvatorial, juda sernam. O&#8217;rtacha oylik tra 26-28\u00b0. Yillik yog&#8217;in 2300-7500 mm. Daryolari kiska va sersuv. Orol- larning ko&#8217;p qismi doim yashil o&#8217;rmon bilan qoplangan (palma, fikus va b.). Qurg&#8217;oqchil joylarda savannalar, soxil- larda manfolar o&#8217;sadi. Hayvonlardan ka- Lamush, ko&#8217;rshapalak, timsoh, kaltakesak, ilon, bahaybat qurbaqalar, qushlardan kabutar, to&#8217;tiqush va b. yashaydi. Aholisining ko&#8217;pchiligi (93%) me- laneziya irqiga mansub bo&#8217;lgan, Avstro- nez va papuas tillarida so&#8217;zlashuvchi xalqlardan iborat, qolganlari poline- ziyaliklar. Ular yirik orollar sohili bo&#8217;yidagi kichik qishloqlarda yashaydi. Shahar aholisi 18%. Rasmiy til \u2014 in- gliz tili. Dindorlarning aksariyati xristianlar. Tarixi. S.O.ga kariyb 6 ming yil avval Papua-yangi Gvineyadan qabilalar ko&#8217;chib borib o&#8217;rnashgan. 1568 y. ispan dengiz sayyohi A. Mendanya de Neyra mahalliy aholidan oltinni almashti- rib olganida orollarni &#8220;Solomonning oltin mamlakati&#8221;ga qiyos qilgan va Orol- larni shu nom bilan atash odat bo&#8217;lib qolgan. 1885 y. orollar Germaniyaga tobe bo&#8217;lib qoldi, 1893 y. orollarning deyarli hammasi Buyuk Britaniyaga topshirildi. 1-jahon urushidan keyin Bugenvil va Buka o.larini boshqarish uchun Avstrali- yaga mandat berildi, Jan. orollar ingliz protektorata bo&#8217;lib qolaverdi. 2-jahon urushi vaqtida orollarda Yaponiya va Amerika qo&#8217;shinlari o&#8217;rtasida janglar bo&#8217;lib o&#8217;tdi. Urushdan keyin milliy mustaqillik uchun harakat kuchaydi. 1976 y. mamlakatga ichki o&#8217;zini o&#8217;zi boshqarish huquqi berildi, 1978 y. orollar mustaqillikka erishdi. So. 1978 y.dan BMT a&#8217;zosi. Milliy bayrami \u2014 7 iyul \u2014 Mustaqillix kuni (1978). Siyosiy partiyalari, kasaba uyushmala- ri. So. leyboristlar partiyasi, 1988 y. tuzilgan; so. Liberal partiyasi, 1976 y. asos solingan; Xalq ittifoqchi partiya- si, 1979 y. tashkil etilgan; so. Milliy harakati partiyasi, 1993 y. tuzilgan; Taraqqiyparvar xalq partiyasi. So. ka- saba uyushmalari kengashi, 1986 y. tuzil- gan. Xo&#8217;jaligi. Iqtisodiyotining aso- sini qishloq xo&#8217;jaligi. tashkil etadi, aholining aksariyati shu sohada band. Tropik dehqonchilik ustun. Ko&#8217;p mikdor- da kokos palmasi o&#8217;stiriladi, uning me- vasidan kopra (mag&#8217;iz) va kokos moyi oli- nadi. Kakao, ziravorlar, banan, ananas, sholi, yams, Taro, er yong&#8217;oq, tamaki va b. etishtiriladi. Cho&#8217;chqa, kramol, parranda boqiladi. O&#8217;rmonlarda qimmatbaho nav yog&#8217;och tayyorlanadi. Baliq ovlash rivoj- langan. Sanoati kichikroq yog&#8217;ochsozlik, mebel, oziqovqat (yog&#8217;, konserva, tamaki), jut, ko&#8217;nchilik korxonalaridan iborat. Asbest, sovun, sintetik gazlama ishlab chiqariladi. Yog&#8217;och o&#8217;ymakorligi, bo&#8217;yra, savat to&#8217;qish, qayiq, sadaf buyumlar yasash hunarmandchiligi mavjud. Keyingi yil- larda sayyoxdik rivojlanmoqda. Yuklar- ning ko&#8217;p qismi dengiz orqali tashiladi. Avtomobil yo&#8217;llari uz. 1330 km. Aso- siy dengiz porti va xalqaro aerogyurti \u2014 Xoniara. Chetga kokos mag&#8217;izi, palma moyi, yog&#8217;och, kakao, muzlatilgan baliq chiqaradi. Chetdan oziqovqat, yoqilg&#8217;i, ma- shina, kimyoviy mol va b. oladi. Avstra- liya, Yaponiya, Koreya Respublikasi, Buyuk Britaniya bilan savdo qiladi. Pul bir- ligi \u2014 so. dollari. 7 yoshdan 15 yoshgacha bo&#8217;lgan bola- larning ta&#8217;lim olishi majburiy. Boshlang&#8217;ich maktabda o&#8217;qish muddati 7 yil, o&#8217;rta maktabda 5 yil. Darslar ingliz tilida olib boriladi. Davlat maktabla- ri bilan bir qatorda xususiy diniy MAK- tablar ham bor. Xoniara sh.da un-t Mar- kazi (1970), ped. kolleji (1958), texnika in-ti (1969) mavjud. Xoniara sh.da mil- liy kutubxona (1974), Milliy muzey, bo- tanika bog&#8217;i va madaniy markaz faoliyat ko&#8217;rsatadi. Mahalliy tilda &#8220;Agrikalsa nius&#8221;, &#8220;Solomon nius&#8221; jurnalilari, ingliz tilida &#8220;Solomon voys&#8221;, &#8220;Solomon Star&#8221; haftanomalari nashr etiladi. 1976 y.da So. radioeshittirish xizmati tashkil etilgan. 1996 y.dan teleko&#8217;rsatuvlar be- rib boriladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Solomon orollari (Solomon Islands) \u2014 tinch okeanning Jan.g&#8217;arbiy qismida joylashgan davlat. Solomon o.larining Jan.Sharqiy qismini va yaqin atrofdagi SantaKrus va b. orollarni o&#8217;z ichiga oladi. Mayd. 28,45 ming km2. Aholisi &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/solomon-orollari-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-124387","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124387","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124387"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124387\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124395,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124387\/revisions\/124395"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124387"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124387"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124387"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}