Sxolastika (Yun. Scholastikos \u2014 maktabga, olimga oid) \u2014 diniy dunyoqarashni nazariy asoslashga in- tiluvchi diniy falsafa. O’rta asrlar- da G’arbiy Evropada taraqqiy etgan. U ilohiyotaqida asoslarini rasionalistik metodika va formal mantiq masalalari (“masala talashish”) bilan bog’laydi. S.ning asosiy maqsadi \u2014 dinni ximoya qilish. Sxolastlar Platon, Aristote- liing ta’limotlarni o’z maqsadlariga moslashtirib, xristianlik aqidalarini asoslash yo’lida talqin etishgan. S. bir necha davrga bo’linadi. Ilk S (11 \u201412-a. lar) Ioann Skot Eriugena, Anselm Ken- terberilik ta’sirida bo’lgan. Xudoni ta- biat bilan, Yaratuvchini yaratilgan bilan aynanlashtirish Eriugena ta’limotiga xos edi. Shu sababli cherkov hukmdorlari Eriugena kitoblarini “so’nggi nusxasi- gacha yoqib tashlash”ga fatvo berishgan. Universaliyalar xususidagi bahsda sxo- lastik realizm (Gilom)ga nominalism (Rosselin), shuningdek, kontseptualizm (Abelyar) qaramaqarshi turadi. Etuk S. (12\u2014 13-a.lar) Buyuk Albert va Foma Akvinskiyning xristian aristoteliz- mi va averroizm (Siger Brabantskiy va b.) bo’lib, u asosan Parij un-tida keng yoyilgan. Keyingi S. (13-14-a.lar) vakillari \u2014 Ioann Dune Skot, u. OK- kam. S.ga Uyg’onish davri gumanistlari qarshi chiqqanlar. Ularning ta’sirida S. o’zining mafkuradagi ustuvor mavqeini yo’qota boshladi. S.ning yangidan jon- lanishi, ayniqsa, Ispaniyada jonlani – shi (16-17-a.lar, F. Suares, M. Moli- na) kontrreformasiya bilan bog’liqdir. Ko’chma ma’noda S. \u2014 hayotdan ajralib qolgan, behuda, mavg’um fikr yuritish.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sxolastika (Yun. Scholastikos \u2014 maktabga, olimga oid) \u2014 diniy dunyoqarashni nazariy asoslashga in- tiluvchi diniy falsafa. O’rta asrlar- da G’arbiy Evropada taraqqiy etgan. U ilohiyotaqida asoslarini rasionalistik metodika va formal … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-124536","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124536"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124536\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124554,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124536\/revisions\/124554"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}