{"id":124545,"date":"2024-05-16T20:24:46","date_gmt":"2024-05-16T17:24:46","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=124545"},"modified":"2024-05-16T20:24:50","modified_gmt":"2024-05-16T17:24:50","slug":"soz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/soz\/","title":{"rendered":"So&#8217;z"},"content":{"rendered":"\n<p>So&#8217;z \u2014 tilning narsahodisalar, ja- rayonlar va xususiyatlarni nomlash uchun xizmat qiladigan eng muhim struktur- ma&#8217;noviy birligi; o&#8217;z tovush qobig&#8217;iga ega bo&#8217;lgan, borlikdagi narsalar haqidagi tushunchani, ular o&#8217;rtasidagi aloqani yoki ularga munosabatni ifodalay oladigan, turli grammatik ma&#8217;no va vazifalarda qo&#8217;llanadigan eng kichik nutq birligi, leksemaning nutkda muayyan shakl va va- Zifa bilan voqelangan ko&#8217;rinishi. S. ran uchun qurilish materiali bo&#8217;lib xizmat qiladi, lekin, undan farkli ravish- da, xabar yoki tugal fikr bildirmaydi. O&#8217;zida leksik va grammatik ma&#8217;noni bir- lashtirgan hodda S. muayyan so&#8217;z turkumi- ga mansub bo&#8217;ladi, o&#8217;z tarkibida muayyan til tizimida oldindan tayin bo&#8217;lgan barcha grammatik ma&#8217;nolarni ifodalay- Di. Tilshunoslikda &#8220;S.&#8221;atamasi lekse- maga nisbatan ham qo&#8217;llanadi va leksik S. deb yuritiladi. Mas, &#8220;so&#8217;z yasalishi&#8221;, &#8220;yasama so&#8217;z&#8221; birikmalarida &#8220;so&#8217;z&#8221; xud- Di shu ma&#8217;noda qo&#8217;llanadi. Leksemaning nutqda muayyan shaklda voqelangan holati tilshunoslikda s o&#8217;z shakl, leksema shakl yokimorfologik so&#8217;z deb ham yuritiladi. S.ning tovush va ma&#8217;no tomoni bor. Lekin har qanday tovush yig&#8217;indisi S. bo&#8217;lavermaydi. Tovush yoki tovush bi- rikmasi S. bo&#8217;lishi uchun ma&#8217;noga ega bo&#8217;lishi, ya&#8217;ni muayyan til egalari shu tovushlar vositasida biror narsani an- glashi yoki birbiriga anglatishi kerak. S. ma&#8217;nosida umumiylik va yakkalik- ning, barqarorlik va o&#8217;zgaruvchanlikning dialektik o&#8217;zaro munosabati aks eta- Di. Ma&#8217;noning barqarorligi o&#8217;zaro tushunishni qulaylashtirsa, uning o&#8217;zgaruvchanligi (S. ning anik, bir ma&#8217;- nosidagi o&#8217;zgarishlar) S. dan borlikdagi yangi tushuncha va narsalarni nomlashda foydalanishga imkon beradi, badiiy so&#8217;z san&#8217;atining muhim omillaridan hisoblanadi. S. ning ko&#8217;p ma&#8217;noliligi ham aynan ma&#8217;noning o&#8217;zgaruvchanligi bilan bog&#8217;liq. So&#8217;zlovchining nomlanayot- gan narsaga munosabati S. ma&#8217;nosining so&#8217;zlovchi histuyg&#8217;usini, shaxsiy fikri- ni ifodalovchi emosional jihatini tashkil etadi. S. tilda muayyan tizimni shakllantiradiki, bu tizim S.ning gram- matik belgilariga (so&#8217;z turkumlari), S. Yasalishi aloqalariga va semantik mu- nosabatlariga (sinonimlar, omonimlar, antonimlar) asoslanadi. Bulardan tashqari, lug&#8217;aviy ma&#8217;noga ega bo&#8217;lmagan, lekin o&#8217;z tovush qobig&#8217;iga, o&#8217;ziga xos ma&#8217;no, vazifasiga ega bo&#8217;lgan, shu bilan birga so&#8217;z yasash yoki so&#8217;z shakli- ni hosil qilish uchun foydalaniladigan morfemalardan farqlanuvchi til birli- klari ham &#8220;S.&#8221;deb yuritiladi. Bular yor- damchi S.lar (bilan, lekin, kabi, xuddi), undovlar (Obbo, ehhe, voy), taqlid so&#8217;zlar (miyov, dukurdukur, yaltyult) va modal so&#8217;zlar (shubhasiz, demak, ehtimol)dir. Azim Hojiev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>So&#8217;z \u2014 tilning narsahodisalar, ja- rayonlar va xususiyatlarni nomlash uchun xizmat qiladigan eng muhim struktur- ma&#8217;noviy birligi; o&#8217;z tovush qobig&#8217;iga ega bo&#8217;lgan, borlikdagi narsalar haqidagi tushunchani, ular o&#8217;rtasidagi aloqani yoki &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/soz\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-124545","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124545"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124545\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124549,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124545\/revisions\/124549"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}