{"id":124592,"date":"2024-05-16T20:33:35","date_gmt":"2024-05-16T17:33:35","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=124592"},"modified":"2024-05-16T20:33:41","modified_gmt":"2024-05-16T17:33:41","slug":"sut-sanoati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/sut-sanoati\/","title":{"rendered":"Sut sanoati"},"content":{"rendered":"\n<p>Sut sanoati \u2014 sutdan turli sut mahsulotlari ishlab chiqaradigan oziqovqat sanoati tarmog&#8217;i. S.s. tarki- biga sariyog&#8217;, sut, qatiq, qaymoq, smeta- na, quruq sut, sut konservalari, pishloq (sir), tvorog, brinza, muzqaymoq, kazein va b. mahsulotlar ishlab chiqaradigan korxonalar kiradi. O&#8217;zbekistonda 20-a. ning 20y.lari oxirlariga qadar sut- dan xonaki usullarda qaymoq, qatiq, ayron, suzma, qag&#8217;anoq, pishloq, qurt kabi mahsulotlar, qatiqni kuvda pishib sariyog&#8217;tayyorlangan. O&#8217;zbekistonda birinchi sut z-Di 1928 y.da Toshkent sh.da ishga tushirilgan. 1940y.ga kelib respublikaning yirik shaharlarida qurilgan 13 ta sut z-Di ishladi (ularda 30,4 ming t sut qayta ishlangan va asosan yogi olinmagan sutqatiq mahsulotlari, sariyog&#8217;ishlab chiqarilgan). 50y.lar oxiriga kelib sut z-dlari soni 25 taga etdi (293 ta sut qabul kilish punktlari tashkil etil- Di), ularning 21 tasida bug&#8217;xonalar ku- rildi. 1960-70 y.larda Termiz (1961), Andijon (1962), Urganch (1964), Navo- iy (1965), G&#8217;azalkent (1966), Namangan (1966), Xo&#8217;jayli (1968), Jizzax (1969) sh.larida zamonaviy sut z-dlari ishga tu- shirildi. 1974 y.da Toshkentda bir sme- nada 150 t sut va sut mahsulotlari ish- lab chiqaradigan sut k-ti foydalanishga topshirildi. 1975-85 y.larda bir kecha- kunduzda 50-30 t sutni kayta ishlaydi- gan Farg&#8217;ona, Qo&#8217;qon, Angren, Olmaliq, Guliston, Jizzax, Kattaqo&#8217;rg&#8217;on, Chirchiq sh.larida sut ktlari ishga tushirildi. Sut z-dlari smetana, qaymoq, pishloq kdsoklash va sutni butilkalarga quyish avtomat liniyalari bilan jihozlandi, 156 separator bo&#8217;limlari qurildi. S.s. korxonalarida kichik yoshdagi bolalar uchun sut mahsulotlari, buzo- klarni boqish uchun sun&#8217;iy sut ishlab chiqarish. yo&#8217;lga qo&#8217;yildi. 1990 y.ga ke- lib O&#8217;zbekiston Seda 684,1 ming t yog&#8217;i olinmagan sut va sut mahsulotlari, 15,9 ming t sariyog&#8217;, 2,1 ming t qattiq va yumshoq pishloq, 20,7 ming t yogeiz sut mahsulotlari, 8,2 ming t muzqaymoq ish- lab chiqariddi. 90y.lardan boshlab S.s. korxo-nalarini texnik jihatdan qayta qurollantirish, xorijiy texnologi- yalar,1 qadoqlash avtomatlari bilan jixrzlash amatga oshirildi, chet el firmalari bilan hamkorlikda kaymoq, kazein, yogurt kabi mahsulotlar ish- lab chiqaradigan, quvvati 10 tg&#8217;sutka bo&#8217;lgan 15 mini z-dlar barpo etildi, qo&#8217;shma korxonalar kurildi. &#8220;Buxoro- sut&#8221;, &#8220;Farg&#8217;onasut&#8221; aktsiyadorlik jami- yatlari O&#8217;zbekiston\u2014Britaniya qo&#8217;shma korxonasi, &#8220;Bravosut&#8221; (Samarqand sh.), O&#8217;zbekiston \u2014 &#8220;Nestle&#8221; (Namangan sh.), Toshkent sh.da &#8220;Vimm Bill Dann \u2014 Markaziy Osiyo&#8221; (Rossiya \u2014 O&#8217;zbekiston) qo&#8217;shma korxonalari shular jumlasidan- dir. 1993 y.da Respublika go&#8217;sht va sut sanoati vazirligi, qoramollarni bo&#8217;rdoqiga boqish birlashmalari negizi- da &#8220;O&#8217;zgo&#8217;shtsutsanoat&#8221; birlashmasi tash- kil etildi. Respublikadagi barcha toifada- gi xo&#8217;jaliklarda 4,03 mln. t sut ish- lab chikarildi (uning 96% dehqon xo&#8217;jaliklarida etishtirildi), 790 t sariyog&#8217;, 6,3 ming t sut va sut maxsulotla- ri, 2715 t muzkaymoq tayyorlandi (2003). 2003 y. dek.dan to&#8217;liq xususiylashtiril- gan S. s. korxonalarini birlashtiradi- gan &#8220;O&#8217;zgo&#8217;shtsutsanoat&#8221; uyushmasi tar- kibida 40 dan ortiq sutni qayta ishlash korxonalari ishlaydi. Ularning ishlab chiqarish. kuvvatlari bir smenada 1067,7 t sutni kayta ishlash, 25 t sariyog&#8217;, 11,8 t sir, 20,8 t muzqaymoq, 15 t yog&#8217;i olingan quruq sut va b.ni tashkil etadi (2004). S.s. korxonalari zamonaviy pasterlash, sterilizasiyalash, sovutish, bug&#8217;lash, mahsulotni qadoqlash uskunalari bilan jihozlangan, avtorefrijiratorlar, sut va b. maxsulotlarni tashiydigan avtomo- billarga ega. Po&#8217;lat Tursunxo&#8217;jaev, Nuriddin Mu- saev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sut sanoati \u2014 sutdan turli sut mahsulotlari ishlab chiqaradigan oziqovqat sanoati tarmog&#8217;i. S.s. tarki- biga sariyog&#8217;, sut, qatiq, qaymoq, smeta- na, quruq sut, sut konservalari, pishloq (sir), tvorog, brinza, muzqaymoq, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/sut-sanoati\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-124592","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124592","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=124592"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":124600,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/124592\/revisions\/124600"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=124592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=124592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=124592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}