{"id":125027,"date":"2024-05-19T08:51:26","date_gmt":"2024-05-19T05:51:26","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=125027"},"modified":"2024-05-19T08:51:31","modified_gmt":"2024-05-19T05:51:31","slug":"sugd-tili","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/sugd-tili\/","title":{"rendered":"Sug&#8217;d tili"},"content":{"rendered":"\n<p>Sug&#8217;d tili \u2014 eroniy tillar- ning shim.Sharqiy guruhiga mansub ulik til. Zarafshon daryosi vodiysi (hoz. O&#8217;zbekiston va Tojikiston hududi) da joylashgan Sug&#8217;d (Sug&#8217;diyona) dav- latining rasmiy tili hisoblangan. &#8220;Sug&#8217;d&#8221; toponimi qad. yozma manbalardan &#8220;Avesto&#8221;da uchraydi. Xitoy manbalari- ning guvox^lik berishicha, 8\u2014 9-a.lar (S.t.ning asosiy yozma yodgorliklari yara- tilgan davr)da st. asosiy yozma va og&#8217;zaki aloqa tili hisoblangan. Keyinchalik, arablar bosqinidan sung, st. Arab, klas- sik fors (tojik) tillari hamda turkey tillar tomonidan siqib chiqarilgan. S.t. ning uzilkesil yo&#8217;qolishi 12-13 a.larga to&#8217;g&#8217;ri keladi. Bu tilning ba&#8217;zi (asosan lug&#8217;aviy) unsurlari hoz. o&#8217;zbek va tojik tillariga singib ketgan. S.t. bir necha sheva va lahjalarga bo&#8217;lingan. Sug&#8217;diyona hamda uning G&#8217;arbiy Xitoydagi mustamlakalarida topilgan yodgorliklar tili sug&#8217;diy shevalarning g&#8217;arbiy guruhini aks ettiradi. Sharqiy Sug&#8217;d tarmog&#8217;i esa rivojlanib, hoz. yag&#8217;nob tiliga asos bo&#8217;lgan. S.t. vokalizmi cho&#8217;ziqligi jihatidan o&#8217;zaro qaramaqarshi qo&#8217;yiluvchi 5 juft unli (a\u2014a, i\u2014i, u\u2014u, e\u2014e, o&#8217;\u2014 o&#8217;), 2 juft diftong va o&#8217;z juftiga ega bo&#8217;lmagan e fonemasidan, konsonant tizimi esa 19 fonemadan iborat bo&#8217;lgan. Grammatik qurilishida analitik belgilar bilan bir qatorda qad. flektiv turga xos xusu- siyatlar ham mavjud bo&#8217;lgan. Sug&#8217;d yozuvi qad. oromiy yozuvi asosida mil. 1-a. boshlarida shakllangan. Turli davrlarda o&#8217;zgarib borganligi tufayli bir necha ko&#8217;rinishga ega. Eng qad. yod- gorliklari 2-4-a. larga mansub. Ular Sharqiy Turkiston, Tojikiston (Mug&#8217; qal&#8217;a xarobasi), Afrosiyob, Toshkent, Quva va b. joylarda topilgan. Afrosi- yobdan topilgan 16 satrli hujjat matni 7-a. o&#8217;rtalaridagi O&#8217;rta Osiyo xalqlari hayoti haqida qiziqarli ma&#8217;lumot bera- Di.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sug&#8217;d tili \u2014 eroniy tillar- ning shim.Sharqiy guruhiga mansub ulik til. Zarafshon daryosi vodiysi (hoz. O&#8217;zbekiston va Tojikiston hududi) da joylashgan Sug&#8217;d (Sug&#8217;diyona) dav- latining rasmiy tili hisoblangan. &#8220;Sug&#8217;d&#8221; toponimi &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/sugd-tili\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-125027","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125027","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125027"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125027\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125030,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125027\/revisions\/125030"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125027"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125027"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125027"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}