SALIB YURISHLARI \u2013 1096- 1270 y.larda G’arbiy Evropa zodagonla- ri va katolik cherkovi tomonidan yaqin Sharqqa (Suriya, Falastin, Shim. Af- Rika) qilingan bosqinchilik urushlari. S.yu.ning bosqinchilik mohiyati diniy shiorlar [g’ayridin (musulmonlar)lar- ga qarshi kurash va “Xudo qabri” hamda “muqaddas er” (Falastin)ni ozod qilish] b-n niqoblangan. Salibchilar, odatda, kiyimlariga salib (xoch) belgisini tikib olishgan (yurishlarning nomi shundan). 11-a.ning so’nggi choragida saljuqishshr tomonidan Vizantiyaning kichik Osiyodagi erlarini hamda diniy an’ana bo’yicha “muqaddas shahar” bo’lgan Quddusni egallab olish- lari salibchilarning O’rta dengizning sharqidagi erlarga bostirib kirishiga sabab bo’lgan. Vizantiya saljuqiylarga qarshi kurashish uchun G’arbdagi dav- latlardan bir necha bor harbiy yordam so’ragan. S.yu. ning bevosita tashkilotchi- si bo’lgan Rim payasi bundan foydalan- gan. Papalar katolik cherkovining ta’si- rini kuchaytirish va kengaytirish, pra- voslav cherkovini Rimga bo’ysundirish maqsadida diniy fanatizmni avj oldir- ganlar. Salibchilarning ko’pchiligini qashshoqlashib qolgan risarlar, yirik sen’orlar hamda dehqonlar tashkil qilgan. 1S.yu. (1096-99) 1095 y. Kler- monda Papa Urban II tomonidan e’lon qilingan. 1099 y. iyulda salibchilar saljuqiylardan Quddus (Ierusa- lim) sh.ni tortib olishgan va Quddus qirolligini tashkil etishgan; 2S.yu. (114749) ga 1144 y. saljuqiylarning Edessa sh.ni bosib olishlari bahona bo’lgan. Bu yurish mag’lubiyatga uchragan; ZS.yu. (1189-92)ning boshlanishiga 1187 y. Misr sultoni Salohiddin tomo- nidan Quddusning egallab olinishi sa- bab bo’lgan. Bu yurish ham barbod bo’lgan; 4S.yu. (1202-04) ni 1199 y. Papa in- nokentiy III uyushtirgan. Uning natija- sida frantsuz, nemis va italyan salib- chilari dastlab Misrga mo’ljallangan yurishning yo’nalishini o’zgartirib, xri- stianlar yashaydigan shaharlar \u2014 Zadar [Dalmasiya, 1202 y. noyab., Konstantino- Pol (Vizantiya poytaxti, 1204 y., apr.)] ni bosib olib, Lotin imperiyasini tu- zishgan. 5(121721), 6(1228-29), 7(1248\u2014 54), 8(1270) S.yu. samarasiz bo’lgan. 1291 y.da Akra sh.ning musulmon- lar qo’liga o’tishi natijasida salib- chilar Sharqdagi mulklarini butunlay yo’qotganlar. Nemis zodagonlarining 12-13- a.larda slavyanlar va b. Boltiqbo’yi xalqlariga qarshi yurishlari hamda 1209-29 y.larda papalik tashabbusi b-n Shim. Frantsiya risarlarini Jan. Fran- tsiyadagi diniy harakat qatnashchilari \u2014 albigoychilarga qarshi Albigoy urush- larini ham ko’pincha S.yu. deb atashadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SALIB YURISHLARI \u2013 1096- 1270 y.larda G’arbiy Evropa zodagonla- ri va katolik cherkovi tomonidan yaqin Sharqqa (Suriya, Falastin, Shim. Af- Rika) qilingan bosqinchilik urushlari. S.yu.ning bosqinchilik mohiyati diniy shiorlar [g’ayridin … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-125188","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125188","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=125188"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125188\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125196,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/125188\/revisions\/125196"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=125188"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=125188"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=125188"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}