Saratov viloyati – RF tarki- bidagi viloyat. 1934 y. 10 yanv.da tashkil etilgan. Mayd. 100,2 ming km2. Aholisi 2669,3 ming kishi (2002) asosan, rus- lar (85,6%), shuningdek, ukrain, tatar, qozoq, mordva, chuvash, Belorus, nemis va b. millat vakillari ham yashaydi. Shahar aholisi \u2014 73,2%. S.v.da 38 ma’muriy tuman, 18 shahar, 30 shaharcha bor. Marka- zi \u2014 Saratov sh. SV. Sharqiy Evropa tekisligining Jan.sharqida, quyi Volga bo’yida, Volga daryosining har ikkala soxilida joy- lashgan. Eng baland joyi 370 m. Foydali qazilmalardan tabiiy gaz, neft, yonuvchi slaneslar, kurilish materiallari bor. Ikdimi kontinental. Yanv. ning o’rtacha t-rasi\u201412\u00b0, iyulniki 22\u00b0. Yiliga 250\u2014 450 mm yog’in yog’adi. Vegetasiya davri 127-150 kun. Asosiy daryosi \u2014 Volga va uning irmoklari: Tereshka, katta Irgaz; Volgograd va Saratov suv omborlari bor. SV. o’rmonli dasht va chala cho’l zonalarida joylashgan. Tuproklari asosan, qoratuproq, to’q kashtan va kashtan tuproklar. Hududining 5% o’rmon (qayrag’och, dub, qayin). Yov- voyi hayvonlardan yumronqoziq, dala sichqoni, qo’shoyoq, olaxurjun, malla tovushqon, tulki, bo’ri, sassiqko’zan, o’rmonlarda Los, dashtlarda sayg’oq yashaydi. Ondatra, enotsimon it, bobr, vixuxol, qobon, norka, Xoldor bug’u iqlimlashtirilgan. Daryolarda laqqa, leshch, sudak va b. baliqlar bor. Viloyat hududida Xvalin milliy bog’i joylash- gan. Sanoatining asosiy tarmoqlari: ma- shinasozlik va metallni qayta ishlash (aviasiya z-Di; trolleybus, podshipnik z-dlari, avtotraktor priseplari, so- vitkich va muzlatkich, metall kesuvchi stanoklar, priborlar, avtomatlashtirish vositalari va ular uchun ehtiyot qismlar, yo’l mashinalari i.ch.), oziq-ovqat, kimyo va neft kimyosi (mineral o’g’itlar, sul- Fat kislotasi, kimyo tolasi va iplari, “Balvisko” va “Ximvolokno” korxona- si), texnik rezina buyumlari (“Balako- vorezinotexnika” korxonasi), engil (ti- kuvchilik, trikotaj, poyabzal, ipak va ip gazlamalar) sanoatlari korxonalari ishlab turibdi. Qurilish materiallari, taxta tilish va yog’ochsozlik, to’qimachilik sanoati tarmoqdari mavjud. Neft va gaz qazib olinadi. Saratov GES, bala- kov AESlari qurilgan. Asosiy sanoat markazlari: Saratov, Balakovo, Balashov, Volsk sh.lari. SV. \u2014 Rossiyaning muhim q.x. rayon- laridan biri. G’alla, texnika ekinlari (kungaboqar, qand lavlagi), kartosh- ka, sabzavot, poliz, em-xashak ekinla- ri ekiladi. Chorvachiligi go’sht va sut etishtirishga ixtisoslashgan. Koramol, cho’chqa, qo’y, parranda boqiladi. Volga daryosi va Volgograd suv omborida ke- malar qatnaydi. Saratov \u2014 Moskva, Saratov \u2014Penza, Nijniy Novgorod \u2014 Cherepoves, O’rta Osiyo \u2014 Markaz gaz quvurlari o’tgan. T.y. uzunligi 2299 km, qattiq qoplamali avtomobil yo’llari uz. 9998 km (2002). Saratov sh.da xalqaro aeroport bor. 12 oliy o’quv yurti, 13 mu- zey, 7 teatr, filarmoniya, tsirk faoliyat ko’rsatadi. Kurort bor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"