{"id":126068,"date":"2024-05-19T15:38:52","date_gmt":"2024-05-19T12:38:52","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=126068"},"modified":"2024-05-19T15:38:56","modified_gmt":"2024-05-19T12:38:56","slug":"stratosfera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/stratosfera\/","title":{"rendered":"Stratosfera"},"content":{"rendered":"\n<p>Stratosfera (lot. stratum \u2014 kat- Lam va Yun. sphaira \u2014 shar) \u2014 troposfera ustida yuqori kengliklarda 8\u2014 10 km, ekvator yaqinida esa 16-18 dan to 50\u2014 55 km balandliklargacha bo&#8217;lgan oraliqda joylashgan, t-rasi -40\u00b0 (-80\u00b0)dan to 0\u00b0 gacha ortadigan atmosfera qatlami. S. qatlamining quyi chegarasi \u2014 tro- popauza geografik kenglik, yil vaqti va tsiklon faoliyatiga qarab o&#8217;zgaradi. Odatda, tropopauzadan 24-25 km gacha quyi S. va qolgani yukori S.ga ajrati- ladi. Quyi chegarasida o&#8217;rtacha tra yil vaqti va kenglikka qarab -45\u00b0 dan -75\u00b0 gacha, yuqori chegarasida -20\u00b0 dan Q20\u00b0 gacha bo&#8217;lib, suv bug&#8217;i mikdori juda oz bo&#8217;ladi. Pekin 20-30 km balandlikda ba&#8217;zan sadafsimon bulut hosil bo&#8217;ladi. U kunduzi deyarli ko&#8217;rinmaydi, kechasi quyosh nuri ta&#8217;sirida yaltirab ko&#8217;rinadi. Sadafsimon bulut, asosan, yaxlagan suv tomchilaridan iborat. Aerologiya va er- ning sun&#8217;iy yo&#8217;ldoshlari yordamida S. o&#8217;rganilgan. S.da ham havo almashinishi bo&#8217;lib, tra va shamol tezligi o&#8217;zgarib turadi. Shamolning maksimal tezligi S.ning yuqori qismida juda katta (ezda 60-80 mg&#8217;s; qishda 80-100 mg&#8217;s gacha). Asosiy shamol G&#8217;arb tomondan esib, 20 km balandlikda yoz vaqtlari o&#8217;z yo&#8217;nalishini sharqqa tomon o&#8217;zgartiradi. S.dagi do- imiy gazlarning ulush miqdori tropo- sferadagi singaridir. Biroq S.da ozon, hatto mutlaq qiymatlarda troposfera- dagiga karaganda ko&#8217;p bo&#8217;lib, uning aso- siy miqdori 25-35 km balandliklar orasida to&#8217;plangan. S. ma&#8217;lum darajada ozonosferat mos keladi. Ozon qatlami Quyoshdan kelayotgan qisqa to&#8217;lqinli, ayniqsa, ultrabinafsha nurlarni yutib qoladi, natijada havo t-rasi ortadi. S.dagi ozon qatlami ultrabinafsha nur- larni er sirtiga o&#8217;tkazmaydi, aks holda Erda hayot bo&#8217;lmas edi. Tohir Muxtorov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stratosfera (lot. stratum \u2014 kat- Lam va Yun. sphaira \u2014 shar) \u2014 troposfera ustida yuqori kengliklarda 8\u2014 10 km, ekvator yaqinida esa 16-18 dan to 50\u2014 55 km balandliklargacha bo&#8217;lgan &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/stratosfera\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-126068","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126068","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126068"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126068\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126085,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/126068\/revisions\/126085"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126068"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=126068"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=126068"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}