{"id":127255,"date":"2024-05-21T19:05:06","date_gmt":"2024-05-21T16:05:06","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=127255"},"modified":"2024-05-21T19:05:13","modified_gmt":"2024-05-21T16:05:13","slug":"singarmonizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/singarmonizm\/","title":{"rendered":"Singarmonizm"},"content":{"rendered":"\n<p>Singarmonizm (Yun. syn birga va harmonia \u2014 ohangdoshlik, uyg&#8217;unlik), unlilar garmoniyasi (ohangdoshligi) \u2014 asosan, turkiy tillarda, qisman mo&#8217;g&#8217;ul, tungusmanjur, fin-ugor, paleoosiyo tillarida uchraydigan fonetik hodisa; bunda muayyan so&#8217;z shaklining (ham asos, ham affikslarning) barcha unlilari ta- laffuz (artikulyasiya) jihatdan bir tur- li: old yo orqa qatorga mansub (tanglay garmoniyasi) yoki lablangan yo Lablan- magan (lab garmoniyasi) bo&#8217;ladi. S.ning tanglay garmoniyasi qonuniga asosan so&#8217;zning boshida (o&#8217;zakda) til oldi un- lisi kelsa, so&#8217;z o&#8217;rtasidagi va oxiridagi unli lar ham til oldi bo&#8217;ladi. Aksincha, so&#8217;z boshida til orqa unlisi kelsa, key- in gi bo&#8217;g&#8217;inlarda ham til orqa unlisi keladi. Mac, o&#8217;zbek tilining Qo&#8217;qon she- vasida bala so&#8217;zidagi unlilar old qator bo&#8217;lganidan unga faqat shunday unlisi bo&#8217;lgan qo&#8217;shimcha qo&#8217;shiladi: balalar, shuningdek, qozoq, tilidagi kblder va qoldar so&#8217;zlari tanglay garmoniyasi aso- sida talaffuz qilinadi va yoziladi. S.ning bu turi o&#8217;zbek tilining ayrim shevalari (deyarli barcha qipchoq shevala- ri, o&#8217;g&#8217;uz shevalari, shim. o&#8217;zbek shevalari) da hoz. kungacha to&#8217;liq saqlanib qolgan. Lab garmoniyasida unlilar ham til ol- dilik va til orqalik, xam lablashish nuqtai nazaridan moslashadi. Bunday moslashishni hoz. qirg&#8217;iz tilida uchra- tish mumkin: qollor, kbldor, brdbktbr kabi. Lab garmoniyasi o&#8217;zbek tilida deyar- li uchramaydi. Umuman, hoz. o&#8217;zbek adabiy tili S. kridalariga bo&#8217;ysunmaydi. Eski o&#8217;zbek adabiy tilida esa S. qonuni ancha izchil va ayrim hollarda to&#8217;lig&#8217;icha amal qilgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Singarmonizm (Yun. syn birga va harmonia \u2014 ohangdoshlik, uyg&#8217;unlik), unlilar garmoniyasi (ohangdoshligi) \u2014 asosan, turkiy tillarda, qisman mo&#8217;g&#8217;ul, tungusmanjur, fin-ugor, paleoosiyo tillarida uchraydigan fonetik hodisa; bunda muayyan so&#8217;z shaklining (ham &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/singarmonizm\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-127255","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=127255"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127273,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127255\/revisions\/127273"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=127255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=127255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=127255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}