Sinapslar (Yun. synapsis \u2014 ula- nish, tutashish) \u2014 nerv hujayralari (neyronlar)ning o’zaro va ijrochi organ- lar hujayralari b-n tutashgan joyi. S. signallarni impulelarga aylantira- Di va uzatadi. “S.”terminini birinchi bo’lib ingliz fiziologi Ch. Sherrington neyronlararo aloqani tushuntirish uchun qo’llagan (1897). S. yordamida neyronlar birbiri b-n bog’lanadi. Natijada nerv sistemasining aktivligi va bosh miyaning integrativ faoliyati kuchayadi. Sga si- naptik uchlar, ikki hujayra oralig’idagi sinaptik tirqish (bu 200 A, ba’zi S.da 1000 A va undan ortiq) va sinaptik uch- larga tegib turuvchi hujayra qismi ki- radi. Neyronlararo Sni, odatda, bir nerv xujayrasi aksonining tarmoklari va tana, dendritlar yoki boshka neyron aksoni vujudga keltiradi; hujayralar oralig’ida S. tirqishi bo’lib, bu tirqish orqali qo’zg’alish mediatorlar (kimyoviy S), ionlar (elektr S.) yoki ikkalasi (ara- lash S.) yordamida uzatiladi. S. funktsi- onal ahamiyatiga ko’ra, hujayra faoliya- tini aktivlashtiradi yoki tormozlaydi. Elektrotonik S.da quyi molekulyar bi- rikmalar bir hujayra tsitoplazmasidan ikkinchisiga to’g’ridanto’g’ri o’tish im- koniyatiga ega. Elektrotonik S. signal- larning tez va o’zgarmasdan, kimyoviy S. esa fakat bir tomonga uzatilishini ta’- minlaydi. Hujayrani tormoz holatiga olib keladigan S. xam bor. Bular tormoz- lovchi S. deb ataladi va shular yordamida qo’zg’algan holat go’yo “yo’qotiladi”. Bu b-n nerv hujayralari o’ta qo’zg’alishdan saqlanadi. Hujayralar o’rtasidagi si- naptik aloqa nerv hujayralarining funktsional birlashishida, qo’zg’alish va tormozlanish jarayonlarining yo’nalishini, shuningdek, organizmning ta’sirlovchiga nisbatan bo’lgan reaktsiya- sini ta’minlashda muhim rol o’ynaydi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sinapslar (Yun. synapsis \u2014 ula- nish, tutashish) \u2014 nerv hujayralari (neyronlar)ning o’zaro va ijrochi organ- lar hujayralari b-n tutashgan joyi. S. signallarni impulelarga aylantira- Di va uzatadi. “S.”terminini birinchi bo’lib … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-127257","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127257","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=127257"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127257\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127275,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127257\/revisions\/127275"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=127257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=127257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=127257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}