Sezuvchanlik, sezgirlik, ta’sirchanlik \u2014 tirik organizmning tashqi va ichki muhit ta’sirini qabul qilish xususiyati; tor ma’noda anali- zatorlarning qo’zg’atuvchilarga javob siga ega hayvonlarda ixtisoslashgan sezish hujayra (reseptor)lari turli qo’zg’atuvchilarga nisbatan yuqori dara- jada tanlash sezuvchanligiga ega. Mutlaq va differentsial S. farq qilinadi. Analizatorlar qo’zg’atuvchilarning mi- nimal darajadagi eng kuchsiz ta’siri (sezgining mutlaq chegarasi)ni sezish qobiliyati mutlaq S.ni ifodalaydi. Sezgining mutlaq chegarasi b-n Mutlaq S. birbiriga teskari proportsionaldir. Mas, bir stakan choydagi shirinlikni sezish uchun bir odam 1 qoshiq shakar so- lishi etarli bo’lsa, boshqasi 2-3 qoshiq solishi mumkin. Analizatorlarning qo’zg’atuvchilar orasidagi bilinarbi- linmas farqlar, o’zgarishlarni sezish qobiliyati differentsial S. deb ataladi. Sezishda qo’zg’atuvchining bilinarbilin- mas o’zgarish tug’diradigan mikdorining ozgina o’sishi sezgining differentsial chegarasi deyiladi. Differentsial S. ham differentsial chegara b-n teskari proportsionaldir. Sezgi chegaralari va S. qo’zg’alish hamda tormozlanish jarayonlari b-n bel- gilanadi. Nerv sistemasi qanchalik qo’zg’aluvchan bo’lsa, S. shunchalik yuqori bo’ladi va aksincha. Qo’zg’alish jarayoni miya po’stlog’ining biror qismida hosil bo’lib, boshqa qismlarga tarqaladi. Key- inchalik mashq qilib borish tufayli qo’zg’alish ma’lum nerv hujayralarida differentsiallanadi, farqlanadi. Qo’zg’atuvchining ta’siri o’zgarishi b-n S ham o’zgaradi; qo’zg’atuvchilar sust ta’sir etganda S. oshadi, kuchli ta’sir etganda S. kamayadi. S. analizatorlar- ning o’zaro ta’siri natijasida ham o’zgaradi. Shuningdek, S.dagi o’zgarish hayot sharoiti, inson faoliyati b-n uzviy bog’liq. Ayrim kasalliklar ta’sirida S. o’zgarishi (kamayishi yoki ortishi), izdan chiqishi yoki butunlay yo’qolishi mumkin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sezuvchanlik, sezgirlik, ta’sirchanlik \u2014 tirik organizmning tashqi va ichki muhit ta’sirini qabul qilish xususiyati; tor ma’noda anali- zatorlarning qo’zg’atuvchilarga javob siga ega hayvonlarda ixtisoslashgan sezish hujayra (reseptor)lari turli qo’zg’atuvchilarga nisbatan … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":["post-127332","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-s-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127332","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=127332"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127332\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":127352,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/127332\/revisions\/127352"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=127332"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=127332"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=127332"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}