{"id":128858,"date":"2024-06-07T20:03:59","date_gmt":"2024-06-07T17:03:59","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=128858"},"modified":"2024-06-07T20:04:05","modified_gmt":"2024-06-07T17:04:05","slug":"kongo-zair","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/kongo-zair\/","title":{"rendered":"Kongo, Zair"},"content":{"rendered":"\n<p>Kongo, Zair \u2014 Ekvatorial Afri- kadagi Daryo. O&#8217;z. 4320 km, havzasining mayd. 3691 ming km2, yillik suv sar- Fi 1450 km3. Sersuvligi jihatidan Afrikada 1-, dunyoda 2-, 3-o&#8217;rinlarda (Amazonka va Paranadan keyin). K. Ka- tanga qirlaridan 1430 m balandlikdan boshlanadi va Boyoma sharsharasigacha Lualaba deb ataladi. Daryo Atlantika okeaniga quyiladi. Yirik ir-moqlari: o&#8217;ngdan Lufira, Luvua, Aukuga, aruvi- mi, Itimbiri, Mongala, Ubangi, sanga; chapdan \u2014 Lomami, Lulonga, Ruki, Kasai. K. irmoqlari orqali Mveru, Bangveulu, Tanganika ko&#8217;llari b-n, Ro&#8217;zizi daryosi orqali Kivu ko&#8217;li b-n tutashgan. K.ning Lualaba qismi yassitog&#8217;lik va platolar orasidan, Boyoma sharsharasidan Kinsha- sa sh.gacha (1700 km) tekislikdan oqadi. Kinshasa b-n Matadi sh.lari orasida 70 ga yaqin Ostona va sharsharalar (Living- ston ostonalari) hosil qilgan. Matadi- dan o&#8217;tgach, dengiz bo&#8217;yi pasttekisligida oqadi (bu erda Daryo o&#8217;zanining kengligi 1-2 km, chuqurligi farvaterida 25\u2014 30 m). Estuariysining kengligi o&#8217;rta qismida 19 km. K., asosan, yomg&#8217;ir suvla- ridan to&#8217;yinadi. Quyi oqimida yillik o&#8217;rtacha suv sarfi 46 ming m&#8217;\/sek. (MAK- simal 75 ming m&#8217;\/sek., minimal 23 ming m3\/sek.). Quyi va o&#8217;rta oqimida may\u2014 iyunda va noyab.\u2014 dek.da, yuqori oqimida noyab.\u2014 dek.da suvi ko&#8217;payadi. Daryo yiliga 50 mln. t oqiziq keltiradi. K. va uning irmoqlaridagi suv yo&#8217;llarining o&#8217;z. 20 ming km. Gidroenergiya zahirasiga boy. K. va uning irmoqlarida baliqning ko&#8217;plab turi yashaydi. K. havzasida yirik Daryo va ko&#8217;l portlari: Bukama, Kongolo, Kabalo, Kisangani, Kinshasa, Brazzavil; dengiz portlaridan \u2014 Matadi, boma va Banana joylashgan. K.ning kuyilish erini 1482 y.da portugaliyalik dengizchi D. Kan, Lu- Alabani 1771 y.da D. Livingston, K.ning ko&#8217;p qismini 1876-77 y.larda g. Stenli tadqiq qilgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kongo, Zair \u2014 Ekvatorial Afri- kadagi Daryo. O&#8217;z. 4320 km, havzasining mayd. 3691 ming km2, yillik suv sar- Fi 1450 km3. Sersuvligi jihatidan Afrikada 1-, dunyoda 2-, 3-o&#8217;rinlarda (Amazonka va &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/kongo-zair\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-128858","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128858","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=128858"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128858\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":128866,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128858\/revisions\/128866"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=128858"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=128858"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=128858"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}