Klark, elementlar klarki \u2014 muayyan tabiiy sistema (er po’sti, gi- drosfera, atmosfera, biosfera, umu- man, erda yoki samoviy jismlar) tar- kibida kimyoviy elementlarning o’rtacha miqdorini bildiruvchi son. K. massa birligida (%, g\/t va h.k.) va atomlar % yoki %p sida ifodalanadi. Er po’stini tashkil qilgan turli tog’jinslarining kimyoviy tarkibiga qarab ularni 16 km chuqurlikka qadar tarqalganligini hisobga olgan holda ma’lumotlarni umumlashtirish birinchi marta Ameri- Kalik olim F. U. Klark (1847-1931) tomonidan bajarilgan (1889). Er po’sti tarkibidagi kimyoviy elementlarning Klark aniqlagan foiz mikdorini key- inchalik rus olimi A. E. Fersman yanada takomillashtirib, uni Klark sonla- ri yoki Klark deb atashni taklif qildi. Er po’stida, uning hoz. zamon tushunchasi bo’yicha sayyoraning Moxorovichich chega- rasi (Moxorovichich yuzasi)dan yuqori qismi sifatidagi qatlamida element- larning o’rtacha mikdori rus olimi A. P. Vinogradov (1962), Amerika olimi S. R. Teylor (1964), nemis olimi K. G. Vedepol (1967) tomonidan hisoblab chiqilgan. Elementlar klarkidan foy- Dali kazilma konlarida, tog’jinslari- da yoki regionlarda kimyoviy elementlar kontsentrasiyasining ko’p yoki kamligini qiyoslashda etalon sifatida foydala- niladi. Ba’zida K. termini element- larning konlarda yoki alohida massiv (hudud)lardagi o’rtacha mikdori sifatida noto’g’ri talqin etiladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Klark, elementlar klarki \u2014 muayyan tabiiy sistema (er po’sti, gi- drosfera, atmosfera, biosfera, umu- man, erda yoki samoviy jismlar) tar- kibida kimyoviy elementlarning o’rtacha miqdorini bildiruvchi son. K. massa birligida … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[201],"tags":[],"class_list":["post-129757","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-k-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129757"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129766,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129757\/revisions\/129766"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}