Ikki pallalilar, plastinka- jabralilar (Bivalvia, Lamel-libranchiat) \u2014 mollyuskalar tipining sinfi. Tana- sining uz. bir necha mm dan 1,5 m gacha, vazni 30 kg, ba’zan 200 kg gacha (tridak- na), bilaterial simmet-riyali, yon tomon- dan yassilangan gavda va oyoqdan iborat. Boshi bo’lmaydi. Ko’pchiligining oyog’i bitta, ponasimon; tuban tuzilgan tur- larida yassi; harakatsiz yopishib yashay- digan turlarining oyog’i reduktsiyaga uchragan (mi-diyalar, dreyssenalar) yoki yo’qolib ketgan (ustrisalar). Ko’pchilik I.p. oyog’idagi bissus bezlari ishlab chiqaradigan bissus iplari yordamida sub-stratga mahkam yopishib olib yashaydi. Tanasi mantiya b-n qoplangan. Chig’anog’i tanasini yon tomondan yopib turuvchi ikki- ta palladan iborat. Chig’anog’ining ichki tomoni ko’pincha sadaf b-n qoplangan. Pallalar chetida chig’anoqni yopuvchi qulf (tish) hosil qiladigan o’simtasi bo’ladi. Chig’anoq pallalarining oldingi va key- ingi ichki yuzasida yopuvchi muskullar bor. Ayrim I.p. (marvariddorlar, mi- diyalar) mantiya-siga tushgan yot zarralar (qum)ni sadaf b-n o’rab olib, marvarid hosil qiladi. Jigari 3 bo’lakdan ibo- rat. Jabralari ko’pchiligida plastinka- ga o’xshash (sinfning ikkinchi nomi ana shundan kelib chiqqan). Nerv sistemasi 3 juft gangliydan iborat. Sezgi organ- lari kuchsiz rivojlangan. Qon aylanish sistemasi ochiq; ayirish sistemasi uzun tasmasimon buyrakdan iborat. Ko’pchilik I.p. ayrim jinsli; ayrim turlarida jinsiy dimorfizm yaxshi rivojlangan. O’rug’lanishi tashqi, lichinkasi erkin suzib yuradigan veligir yoki gloxidiy. Ayrim turlari tuxumlari va lichinka- larini jabralarida olib yuradi. 20000 ga yaqin turi bor, asosan, dengizlarda tarqalgan. Chuchuk suvlarda sadafdor- lar, marvariddorlar va baqachanoqlar tarqalgan. Suv tubida yashaydi. Suvni filtrlovchi detritofaglar, plantofa- glar, ba’zi turlari yirtqich. Baliqlar va b. dengiz hayvonlariga oziq bo’ladi. Ay- Rim turlari tosh yoki yog’ochni teshish xusu- siyatiga ega. Bir qancha turlari kemalar korpusi va gidrotexnik qurilmalarga katta ziyon keltiradi. Go’shti uchun ov- lanadi (midiyalar, ustrisalar). Ayrim turlari (marvariddorlar) marvarid olish va go’sht uchun boqiladi. Ba’zi I.p. suv qushlari parazitlarining oraliq xo’jayini hisoblanadi. Baqachanoqning lichinkasi chuchuk suv baliklari terisi- da parazitlik qiladi. O’zbekiston suv hav-zalarida I.p. mollyuskalarning 52 turi tarqalgan, jumladan, 5 turi ende- mik bo’lib, O’zbekiston qizil kitobiga kiritilgan. Ad.: Mavlonov O., Hurramov Sh., Umurtqasizlar zoologiyasi, T., 1998.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ikki pallalilar, plastinka- jabralilar (Bivalvia, Lamel-libranchiat) \u2014 mollyuskalar tipining sinfi. Tana- sining uz. bir necha mm dan 1,5 m gacha, vazni 30 kg, ba’zan 200 kg gacha (tridak- na), bilaterial … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-129939","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129939","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129939"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129939\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129949,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129939\/revisions\/129949"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}