Illyustrasiya (lot. illustration \u2014 yoritish, ko’rgazmali tasvirlash) \u2014 tasviriy san’atning adabiy asar (ki- tob, jur., gaz.) ning obrazli talqini b-n bog’liq sohasi. Matnga qo’shimcha tarzda uning mazmunini obrazli yori- tishga, to’ldirishga xizmat qiladi. Ilk qo’lyozma kitoblar paydo bo’lgan davrlar- da yuzaga kelgan. Dastlab qo’lyozmalar mi-niatyuralar b-n bezatilgan, kitob nashr etish va ksilografiyaning yuza- ga kelishi I. ni grafshapshnt etakchi sohasiga aylantirdi. Xitoyda 6-7- a. larda dastlabki ksilografiyaga oid I., 16-a. oxirida rangli gravyura yuzaga kelgan. Yaponiyada kitob grafikasi 17-a. boshlarida paydo bo’lgan, gullab yashna- gan davri 18\u2014 19-a. boshlariga to’g’ri keladi. Evropada (15-a.) I. miniatyura san’ati b-n uzviy bog’liq bo’lgan, Di- niy, didaktik, keyinchalik insonparvar g’oyalarni tarqatuvchi vositaga aylangan. 16-a. oxiriga kelib I. mustaqil kom- pozisiya ga aylandi, alohida varaqqa ishlanib, matnga yopishtirilgan. 18-a. da I. b-n kitobning aloqasi mustah- kamlandi, rang-barangligi ortdi, usul va uslublari kengaydi, turkum bezaklar yaratish qoidalari rivojlandi. 18-19- a. lar chegarasida tasviriy vosita \u2014 ko’ndalang, kesmali gravyura va litogra- fiya yuzaga keldi; 19-a. uchun tugallangan I. \u2014 alohida varaqlardagi kompozisi- yalar hamda matndagi engil chizgilar xos bo’ldi. 20-a. ga kelib rassomlar bir ada- biy matnga turlicha yondoshib, uni turli- cha talqin eta boshladilar. 20-a. 20-y. laridan I. g’oyaviy va este- tik tarbiya vositalaridan biri sifatida muhim rol o’ynadi, texnik imkoniyatla- ri kengaydi; ksilografiya, rasm taraqqiy etdi, fotomontaj yuzaga keldi, plakatchi- lik xususiyatlari na-moyon bo’ldi, kitob va I. birligi kuchaydi, bolalar kitobi I. si rivojlandi. Ko’pvaraqli turkum- larni yaratilishi I. ni dastgohli grafi- ka b-n yaqinlashtirdi. Sharqda, jumladan o’zbek san’ati- da I. ishlash qadimdan mavjud bo’lgan. O’rta aerlarda klassik shoirlarning asarlariga I. ishlash keng tarqalgan. Ka-moliddin Behzod, Mahmud Muzahhib, Murod Samarqandiy va b. mohir ras- somlar shu sohada samarali ijod qilib, Alisher Navoiy, Bobur va b. klassik shoirlarning asarlarini nafis mi- niatyuralar b-n bezagan. Biroq o’zbek I. sining haqiqiy rivoji 20-a. ga to’g’ri keladi. Bu davrda o’zbek I. si uslub va usul jihatidan boyidi, tur va janrla- ri kengaydi. Usto Mo’min (A. Nikolaev), ‘.Kaydalov, L. Abdullaev, V. Kedrin, Ch. Ahmarov, I. Ikromov, Q. Basharov va b. rassomlar shu sohada samarali ijod qildi. O’zbekistonlik rassomlar badi- iy, siyosiy va bolalar adabiyoti asarla- rining zamonaviy va go’zal be-zalishiga samarali hissa qo’shmoqda. Ilmiynazariy matn (makala, kitob va risola) larning mazmunini obrazli yori- tadigan, ma’ruzalarda fikrni tasavvur qilishga yordam beradigan ko’rgazmali tasvirlar (reproduktsiya, fotosuratlar, turli chizmalar) ham I. deb ataladi. Ne’mat Abdullaev.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Illyustrasiya (lot. illustration \u2014 yoritish, ko’rgazmali tasvirlash) \u2014 tasviriy san’atning adabiy asar (ki- tob, jur., gaz.) ning obrazli talqini b-n bog’liq sohasi. Matnga qo’shimcha tarzda uning mazmunini obrazli yori- tishga, … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-129961","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129961","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=129961"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129961\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":129973,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/129961\/revisions\/129973"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=129961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=129961"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=129961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}