Izotoplar (izo… va Yun. topos \u2014 joy, o’rin) \u2014 bitta kimyoviy elementning tartib raqamlari teng, at.m.lari har xil bo’lgan atom turlari. I.ning atom yadro- sidagi protonlar soni teng, ney-tronlar soni esa har xil (atom qobi-g’idagi elektronlar soni ham teng) bo’lganligi sababli ularning fizik va kimyoviy xossalari deyarli bir xil bo’ladi. Ele- mentning I. i yadro zaryadiga, atom yadro- sidagi neytronlar soniga, binobarin, at. m.ga qarab bir-biridan farq qiladi. Elementlarning I.i kimyoviy element- lar davriy sistemasida ayni bir joyda turadi. Mas, vodorodning uchta izotopi bor: vodorod, deyteriy va tritiy. Bu- larning hammasi davriy sistemada bi- rinchi o’rin (bitta katak)da joylashgan. Yadrodagi nuklonlar soni bir xil bo’lgan atomlar I.dan farq qilib izobara-l a r , yadrosidagi neytronlar soni bir xil bo’lgan atomlar esa izotonlar deb atala- Di. Oddiy vodorod atomida bitta proton va ikkita neytron bo’lsa, yadrosi murak- kablashadi, at.m. 2 ga teng bo’ladi, biroq yadro atrofida bitta elektron aylana- veradi. Bu vodorod atomi bo’lsada og’ir vodorod \u2014 deyteriy atomi deb ataladi. Og’ir vodorodning kislorod b-n biri- kish reaktsiyasidan og’ir Su v olinadi. Deyteriy yadrosiga bitta neytron qo’shilsa, o’ta og’ir vodorod \u2014 tritiy, uning kislorod b-n reaktsiyasi nati- jasida suv hosil bo’ladi. Deyteriy va tritiy vodorodning ogir I.i, ulardan hosil bo’lgan suvlar kimyoviy xossalari jihatdan oddiy suvdan farq, qilmasada, fizik xossalari b-n bir-biridan ke- skin farq qiladi. Tabiatdagi kupchilik kimyoviy elementlar aralash I.dan ibo- rat, deyarli hamma elementlarda I. mav- jud. Mas, simob 7 ta, qalay 10 ta, uran esa 3 ta izotopga ega. Hozirgacha 280 ga yaqin barqaror va 2000 dan ortiq radio- aktiv I. ma’lum. Sun’iy I.dan tinchlik va harbiy maqsadlarda yonilg’i sifatida foydalaniladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Izotoplar (izo… va Yun. topos \u2014 joy, o’rin) \u2014 bitta kimyoviy elementning tartib raqamlari teng, at.m.lari har xil bo’lgan atom turlari. I.ning atom yadro- sidagi protonlar soni teng, ney-tronlar soni … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-130155","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130155"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130165,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130155\/revisions\/130165"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130155"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130155"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}