{"id":130340,"date":"2024-06-09T12:58:47","date_gmt":"2024-06-09T09:58:47","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=130340"},"modified":"2024-06-09T12:58:53","modified_gmt":"2024-06-09T09:58:53","slug":"intellektual-mulk-huquqi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/intellektual-mulk-huquqi\/","title":{"rendered":"INTELLEKTUAL MULK HUQUQI"},"content":{"rendered":"\n<p>INTELLEKTUAL MULK HUQUQI &#8211; intellektual (aqliy) faoliyat nati- jasiga tegishli huquq. Mulk egasi ana shu intellektual mulk ob&#8217;ektlaridan o&#8217;z xohishiga ko&#8217;ra, har qanday shaklda va har qanday usulda mutlaq qonuniy foydalanish huquqiga egadir. Huquq egasiga mutlaq xuquq asosida tegishli bo&#8217;lgan intellektual mulk ob&#8217;ektlari- dan boshqa shaxslarning foydalanishiga faqat huquq egasining roziligi b-ngina yo&#8217;l qo&#8217;yiladi (O&#8217;zbekiston Respublikasi FK, 1034-modda). Ba&#8217;zi ob&#8217;ektlarga nis- batan (ixtiro, sanoat namunasi, foydali model, tovar (xizmat) belgisi, firma nomi va sh. k.) mutlaq huquq davlatning vakolatli organi tomonidan beriladi- gan maxsus hujjat \u2014 patent, guvohnoma asosida vujudga keladi va huquqiy muhofaza qilinadi. Intellektual mulk ob&#8217;ektlari fuqarolik huquqining boshqa ob&#8217;ektla- ri \u2014 ashyolar, qimmatbaho qog&#8217;ozlardan quyidagi xususiyatlari bo&#8217;yicha farq qiladi: a) ko&#8217;p hollarda ular moddiy ko&#8217;rinishda emas, balki g&#8217;oya, bilim, axborot shaklida namoyon bo&#8217;ladi; b) g&#8217;oya, bilim shaklidagi intellektual mulk ob&#8217;ektiga odatdagi moddiy ashyoga ega- lik qilganday egalik qilish mumkin emas; v) shaxslar bunday ob&#8217;ektlardan ayni bir vaqtning o&#8217;zida cheksiz do- irada foydalana olishi mumkin; g) mulk huquqining muddatsiz ekanligi haqidagi qoida (FK, 164-modda) I. m. h. ob&#8217;ektlariga nisbatan qo&#8217;llanilmaydi, binobarin aksariyat hollarda (nou-xauga nisbatan istisnoni nazarga olmaganda) I. m. h.ning amal qilishi qonunlarda belgilangan muddatlar b-n chegaralan &#8211; gan bo&#8217;ladi; D) qonunlarda belgilangan muddatlar utishi b-n I. m. x. egasining ma&#8217;lum intellektual mulk ob&#8217;ektiga nisbatan huquqlari bekor bo&#8217;ladi va u umuminsoniy boylikka aylanib, har kim undan ma&#8217;lum shartlar asosida (mualli- fining shaxsiy huquklariga rioya qilgan holda) tekin va ruxsatsiz foydalanish- ga haqli bo&#8217;ladi; e) I. m. h. ob&#8217;ektlariga nisbatan mulk huquqini himoya qilishda vindikasiya da&#8217;vosini qo&#8217;llab (FK, 228-modda) bo&#8217;lmaydi; yo) I. m. h. ob&#8217;ekt- lariga nisbatan odatdagi mulk huquqiy emas, balki mutlaq huquklar haqidagi qoidalar qo&#8217;llaniladi; j) I. m. h. ning amal qilishi ayni vaqtda ma&#8217;lum hudud b-n chegaralangan bo&#8217;ladi. Mas, ixtiro- ga nisbatan O&#8217;zbekiston Respublikasi Patent idorasi tomonidan berilgan Pa- tent O&#8217;zbekiston Respublikasi hududida, shuningdek, O&#8217;zbekiston Respublikasi qo&#8217;shilgan xalqaro konventsiyalar, u b-n xo-rijiy davlatlar o&#8217;rtasida tuzilgan ikki tomonlama shartnomalar asosida belgilangan xududlardagina amal qilag Di; z) ko&#8217;pgina intellektual mulk ob&#8217;- ektlarining mualliflariga taalluqli shaxsiy huquqlar ham mavjud bo&#8217;lib, bu ob&#8217;ektlardan foydalanuvchilar mazkur huquqlarga rioya qilishi shart. Intellektual mulk ob&#8217;ektlari Kan- Day faoliyat mahsuli ekanligi, huquqiy rejimi va sh.k. xususiyatlariga qarab, quyidagi turlarga bo&#8217;linadi: a) Intel- lektual faoliyat natijalari: fan, ada- biyot, san&#8217;at asarlari; eshittirish tash- kilotlarining ijrolari, fonogramma va eshittirishlari; elektron hisoblash mashinalari uchun dasturlar va ma&#8217;lumot bazalari; ixtirolar, foydali modellar, sanoat namunalari; selektsiya yutuqlari; oshkor etilmagan axborot, shu jumladan, ishlab chiqarish sirlari (nou-xau) dan iborat; b) fukarolik muomalasi ishti- rokchilarining, tovarlar, ishlar va xiz- matlarning xususiy alomatlarini aks ettiruvchi vositalar (firma nomlari; to- var (xizmat) belgilari; tovar chiqarilgan joy nomi; v) FK da va b. qonunlarda na- zarda tutilgan hollarda intellektual faoliyatning boshqa na-tijalari hamda fuqarolik muomalasi ishtirokchilari- ning, tovarlar va xizmatlarning xusu- siy alomatlarini aks ettiruvchi boshqa vositalar (FK 1031-modda). Mazkur faoliyatning yangi mahsullariga, fir- malar, tovarlar, ishlar, xizmatlarning yangi nomlari va alomatlariga nisbatan ham FK (4-bo&#8217;lim) da va b. qonunlarda intellektual mulkka oid belgilangan qoidalar qo&#8217;llanadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>INTELLEKTUAL MULK HUQUQI &#8211; intellektual (aqliy) faoliyat nati- jasiga tegishli huquq. Mulk egasi ana shu intellektual mulk ob&#8217;ektlaridan o&#8217;z xohishiga ko&#8217;ra, har qanday shaklda va har qanday usulda mutlaq qonuniy &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/intellektual-mulk-huquqi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[199],"tags":[],"class_list":["post-130340","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-i-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130340","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130340"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130340\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130351,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130340\/revisions\/130351"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}