{"id":130960,"date":"2024-06-09T19:57:55","date_gmt":"2024-06-09T16:57:55","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=130960"},"modified":"2024-06-09T19:57:58","modified_gmt":"2024-06-09T16:57:58","slug":"turob-tola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/turob-tola\/","title":{"rendered":"Turob to&#8217;la"},"content":{"rendered":"\n<p>Turob to&#8217;la (taxallusi; familiyasi To&#8217;laxo&#8217;jaev, 1918.24.12 hoz. Janubiy Qozog&#8217;iston viloyatining Turbat qishlog&#8217;i \u2014 1990.20.4, Toshkent) \u2014 shoir, dramaturg va kinodramaturg. O&#8217;zbekiston xalq shoiri (1988). O&#8217;zbekistonda xizmat ko&#8217;rsatgan san&#8217;at arbobi (1967). Toshkent teatr bilim yurtida (1934\u2014 38), Toshkent ped. intining til va adabiyot ftida (1938-41) o&#8217;qigan. &#8220;Yosh leninchi&#8221; gaz.da adabiy xodim (1935\u2014 41), O&#8217;zbekiston Davlat radioeshittirish qo&#8217;mitasida muharrir va diktor (1935-48), &#8220;qizil O&#8217;zbekiston&#8221; gaz. tahririyatida adabiy kotib (1948-49), partiya idoralarida instruktor (1949-51), O&#8217;zbekiston Davlat nashriyotida muharrir (1953\u2014 57), &#8220;O&#8217;zbekfilm&#8221; kinostudiyasida stsenariy bo&#8217;limi boshlig&#8217;i (1957 \u2014 62), Kinochilar uyushmasida kotib (1962-67), Madaniyat vazirligi qoshidagi san&#8217;at ishlari boshkarmasida boshliq (1967- 76), Hamza teatrida direktor (1977-79), Yozuvchilar uyushmasi Toshkent viloyat bo&#8217;limi va adabiyotni targ&#8217;ib etish markazida rahbar (1980-90). Dastlabki &#8220;She&#8217;rlar&#8221; to&#8217;plami 1939 y.da nashr etilgan. Shundan keyin shoirning &#8220;Shodligim&#8221; (1941), &#8220;tabassum&#8221; (1944), &#8220;baxt tongotari&#8221; (1948), &#8220;muborakbod&#8221; (1949), &#8220;Bolalar dostoni&#8221; (1950), &#8220;Qanotlan, qo&#8217;shiqlarim&#8221; (1955), &#8220;tanlangan asarlar&#8221; (1958), &#8220;Oromijon&#8221; (1961), &#8220;Gulyor&#8221; (1968), &#8220;Oftob nayzada&#8221; (1974) singari she&#8217;r, qo&#8217;shiq va dostonlardan iborat to&#8217;plamlari e&#8217;lon qilingan. T. T. ning she&#8217;riy ijodi lirik she&#8217;r, qo&#8217;shiq, ballada va dostonlardan iborat. Asosan, qo&#8217;shiq janrida samarali ijod qilgan (&#8220;hayo bilan&#8221;. &#8220;Sumbula&#8221;, &#8220;Ko&#8217;chalar&#8221;, &#8220;do&#8217;ppi tikdim&#8221;, &#8220;sartarosh qo&#8217;shig&#8217;i&#8221; va b.). T. T. &#8220;Hamiyat&#8221; (1948), &#8220;Shaxlo&#8221;, &#8220;zamon hukmi&#8221; (1968), &#8220;suyuk momo&#8221; (1975), &#8220;Tramvayda topilgan daftar&#8221; (1978) singari dostonlarida mehnatsevar zamondoshlari hayotiga murojaat etish bilan birga tarixiy o&#8217;tmish saxifalarini ham varaqlash va moziyda ro&#8217;y bergan muhim voqealarga hoz. davr nigoxi bilan qarashga intilgan. &#8220;Qizbuloq&#8221; (1968), &#8220;quvvai qahqaha&#8221; (1969) va b. pesalar yozgan. 1969\u2014 70 y.larda F. Shillerning &#8220;Mariya Styuart&#8221; tragediyasini o&#8217;zbek tiliga tarjima qilgach, mashhur o&#8217;zbek shoirasining fojiali hayotiga bag&#8217;ishlangan &#8220;quvvai qahqaha&#8221; dramasini qayta ishlab, uni &#8220;Nodirabegim&#8221; nomi bilan sahnaga olib chiqqan (Hamza, Mukimiy va b. teatrlarda qo&#8217;yilgan). T.T. ayni paytda o&#8217;zbek va qardosh xalqlar adabiyotidagi sara asarlarning sahna variantini yaratish maqsadida Ch. Aytmatovning &#8220;Momo er&#8221; qissasi asosida shu nomdagi musiqali drama, Oybekning &#8220;qutlug&#8217;qon&#8221; romani asosida &#8220;zulmatdan ziyo&#8221; opera librettosini, Hamid Olimjonning &#8220;Oygul va Baxtiyor&#8221; dostoni asosida shu nomdagi she&#8217;riy drama (1979)ni, &#8220;Malikai ayyor&#8221; o&#8217;zbek xalq dostoni asosida shu nomdagi opera librettosi (1987)ni yaratgan. G&#8217;.Zafariyning 20-y.larda respublika teatrlari sahnalarida katta muvaffaqiyat bilan o&#8217;ynalgan &#8220;Xalima&#8221; musiqali dramasini qayta tiklab, Muqimiy teatrida sahnalashtirgan. Bulardan tashqari, o&#8217;zbek xalq ertaklari asosida yaratilgan &#8220;Samarkand afsonasi&#8221; baleti librettosi g&#8217;am bor. &#8220;Maftuningman&#8221; (1958), &#8220;Furkat&#8221; (M. Melkumov bilan hamkorlikda, 1960) kinofilmlari va &#8220;Shashmaqom&#8221; videofilmi stsenariysi muallifi. T.T. o&#8217;ziga zamondosh bo&#8217;lgan o&#8217;zbek adabiyoti va san&#8217;ati arboblari hakida qator adabiy portret, ocherk va xotiralar yozgan (&#8220;nafosat&#8221;, 1967; &#8220;Kamalak&#8221; 1972). U. Shekspirning &#8220;qiyiq kizning quyulishi&#8221; komediyasi, A.S.Pushkin, M.Yu.Lermontov, N.A. Nekrasov, T. Shevchenko, A. Tukay, S. Muqonov asarlarini o&#8217;zbek tiliga tarjima kilgan. As: asarlar [3 j.li], 1\u20143j.lar,T., 1978\u2014 80; etti zog&#8217;ora, T., 1981. Ad.: Aliev M., Turob Tula, T., 1969; Mo&#8217;minova D., Davrimiz qo&#8217;shiklari, T., 1977.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Turob to&#8217;la (taxallusi; familiyasi To&#8217;laxo&#8217;jaev, 1918.24.12 hoz. Janubiy Qozog&#8217;iston viloyatining Turbat qishlog&#8217;i \u2014 1990.20.4, Toshkent) \u2014 shoir, dramaturg va kinodramaturg. O&#8217;zbekiston xalq shoiri (1988). O&#8217;zbekistonda xizmat ko&#8217;rsatgan san&#8217;at arbobi (1967). &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/turob-tola\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[187],"tags":[],"class_list":["post-130960","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-t-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130960","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=130960"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130960\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130972,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/130960\/revisions\/130972"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=130960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=130960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=130960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}