{"id":131505,"date":"2024-06-10T20:37:51","date_gmt":"2024-06-10T17:37:51","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=131505"},"modified":"2024-06-10T20:37:55","modified_gmt":"2024-06-10T17:37:55","slug":"telugu-adabiyoti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/telugu-adabiyoti\/","title":{"rendered":"Telugu adabiyoti"},"content":{"rendered":"\n<p>Telugu adabiyoti &#8211; telugu (Andxra) xalqining adabiyoti. Telugu tili 1ming yilliklarda shakllana boshlagan. Birinchi yozma yodgorliklar toshlarga o&#8217;yib yozilgan &#8220;shasana&#8221; yozuvlaridir. Telugu tilidagi eng qad. yozuv 575 y.ga oid. 7-8-a.larga tegishli yozuvlar juda kam saklangan. Shasana yozuvlaridagi birinchi she&#8217;riy asar 9-a., telugu tilidagi birinchi she&#8217;r esa 849 y. ga taallukli. Padma (10-a.) teluguda &#8220;Jinendra haqida Parana&#8221; nomli o&#8217;z ustozi haqida asar yaratgan. &#8220;Mahabharatatmnt Nannaya Bhatta (11-a.) tomonidan telugu tiliga tarjima qilingan nusxasi \u2014 &#8220;Andhra Mahabharata&#8221; T.a.ning ilk namunasidir. Sarvadeva esa jaynizm goyasi bilan sugorilgan 2 ta: &#8220;adi puranam&#8221; (&#8220;azaliyat haqida Doston&#8221;) hamda &#8220;Viratamu&#8221; (&#8220;Virat haqida asar&#8221;) dostonlarini yozgan. Pavuluru Mallaning &#8220;Pavuluganitama&#8221; (&#8220;Matematika&#8221;, 12-a.) traktati bir necha ming she&#8217;riy misralardan iborat. Shu davrda &#8220;lakshanagrantxamu&#8221; \u2014 &#8220;she&#8217;riyat haqida traktat&#8221;lar (Mallaya Rechana \u2014 &#8220;Kavijanashrayamu&#8221;si, Gokarna Devaning traktatlari) yaratildi. 12-a. .T a.da Palkurika Somnahta (13-a.)ning &#8220;Anubhavasaram&#8221; (&#8220;bilish ilmi asoslari&#8221;), &#8220;basava paranam&#8221; (&#8220;basava haqida qissa&#8221;) hamda &#8220;Panditaradhya \u2014 charitamu&#8221; (&#8220;Avliyo Pandit haqida qissa&#8221;) qahramonlik dostonlari paydo bo&#8217;ldi. 14-15-a.larda telugu tilida ko&#8217;pgina sanskrit asarlarining \u2014 Puranlar, matematikaga oid asarlar, she&#8217;riy asar-lar, ertak va masallarning tarjimalari yaratildi. 16-a. shoir va yozuvchilaridan Shrinath, Bammer Potana, Krishnadev Ray, Alasani Peddana telugu she&#8217;riyatining rivojiga katta hissa qo&#8217;shganlar. 18-a. she&#8217;riyati bhaktshoir Vemana shatakamulari bilan mashhur. 19-20-a.larda publisistika rivojlandi, yangi adabiy janr va shakllar paydo bo&#8217;ldi. T.a.dagi ma&#8217;rifatparvarlik g&#8217;oyalari asoschisi Kandukuri Vireshalingam (1 848-1919)ning yumoristik asarlari va &#8220;Rajashekhara hayoti&#8221; kabi romanlari ijtimoiymaishiy mavzudagi dastlabki asarlardir. 20-a.da romantik she&#8217;riyat gullab yashnadi (g. Apparao, R. Subbarao, D. Krishnashastri), 20-a. 1yarmi adabiyotida milliy mustaqillik uchun kurash g&#8217;oyalari (V. Bhaskararo, V. Satyanarayana) aks ettirildi. Keyingi davrda T.a.da gumanizm, realism g&#8217;oyasidagi turli ijtimoiy mavzudagi romanlar, hikoyalar, novellalar, falsafiy mavzudagi she&#8217;rlar yaratilmoqda (R. Vishvanatha Shastri, K. Kumar, P. Padamarazu, R. Reddi, M. Rao, Subbaroa, Somasundar va b.). Ad.: Gurov N., Petrunicheva 3., Literatura telugu, M., 1967. Tamara Xo&#8217;jaeva, Ulfatxon Muhibova.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Telugu adabiyoti &#8211; telugu (Andxra) xalqining adabiyoti. Telugu tili 1ming yilliklarda shakllana boshlagan. Birinchi yozma yodgorliklar toshlarga o&#8217;yib yozilgan &#8220;shasana&#8221; yozuvlaridir. Telugu tilidagi eng qad. yozuv 575 y.ga oid. 7-8-a.larga &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/telugu-adabiyoti\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[187],"tags":[],"class_list":["post-131505","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-t-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131505","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=131505"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131505\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":131509,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131505\/revisions\/131509"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=131505"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=131505"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=131505"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}