{"id":131532,"date":"2024-06-10T20:45:08","date_gmt":"2024-06-10T17:45:08","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=131532"},"modified":"2024-06-10T20:45:12","modified_gmt":"2024-06-10T17:45:12","slug":"toyingan-uglevodorodlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/toyingan-uglevodorodlar\/","title":{"rendered":"TO&#8217;YINGAN UGLEVODORODLAR"},"content":{"rendered":"\n<p>TO&#8217;YINGAN UGLEVODORODLAR, alkanlar, parafinlar \u2014 uglevodorodlarning gomologik qatori, umumiy formulasi SpN2pQ2. asiklik birjmalar sinfiga mansub; eng oddiy vakili \u2014 metan SN4; bu qatordagi har qaysi keyingi a&#8217;zo o&#8217;zidan oldingi uglevoroddan SN2 guruh (gomolog) bilan farklanadi. Katorning boshlang&#8217;ich 4 a&#8217;zosining nomi \u2014 metan SN4, etan S2N6, propan S3N8, Butan S4N10; keyingi gomologlarning nomi yunoncha sanoq sonlar bilan ifodalanadi, mas., S5N]2\u2014 pentan, CgH]8\u2014 oktan, S|()N22\u2014dekan, S16N34\u2014 tsetan. Barcha T.u. ning nomiga &#8220;an&#8221; qo&#8217;shimchasi qo&#8217;shib aytiladi. T.u.ning molekulalaridagi uglerod atomlari bir-biriga oddiy bog&#8217;bilan bog&#8217;langan. Butangacha bo&#8217;lgan T.u. va neopentan \u2014 rangeiz gaz, S5N12 dan to S17N36 gacha \u2014suyuklik, undan keyingilari qattiq moddalardir. T. u. suvda erimaydi, ko&#8217;pchilik organik erituvchilarda yaxshi eriydi. T.u. kimyoviy jihatdan inert, shuning uchun ham ularga parafinlar deb nom berilgan. Lekin nisbatan qattiq sharoitda ulardagi vodorod atomlari boshqa atom va guruxlarga almashinishi mumkin; ana shu reakdiyalar asosida ko&#8217;pgina muhim sanoat mahsulotlari olinadi; chunonchi: T. u.ni xlorlab, metilxlorid, metilenxlorid, xloroform; nitrolab\u2014nitroparafinlar; kuyi T.u.ni oksidlab spirt, aldegid, keton va kislotalar olinadi. T. u.ni katalitik degidrogenlab olefinlar (propilen, butenlar), diolefinlar (butadien, izopren), izomerlab izobutan va izopentan hosil qilinadi. T.u. toshko&#8217;mir, yonuvchi slaneslarni haydab ham olinadi. T.u. neftda (5-60%), o&#8217;simliklarda, asalari mumida bo&#8217;ladi. Ozokerit deyarli yuqori T.u.dan iborat; tabiiy gazda 99% gacha metan bor. T.u. plastmassalar, sintetik kauchuk va tolalar, yuvuvchi moddalar olishda muhim xom ashyo hisoblanadi; erituvchilar sifatida qo&#8217;llanadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TO&#8217;YINGAN UGLEVODORODLAR, alkanlar, parafinlar \u2014 uglevodorodlarning gomologik qatori, umumiy formulasi SpN2pQ2. asiklik birjmalar sinfiga mansub; eng oddiy vakili \u2014 metan SN4; bu qatordagi har qaysi keyingi a&#8217;zo o&#8217;zidan oldingi uglevoroddan &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/toyingan-uglevodorodlar\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[187],"tags":[],"class_list":["post-131532","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-t-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131532","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=131532"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131532\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":131543,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/131532\/revisions\/131543"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=131532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=131532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=131532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}