Topinambur, ernok (Helianthus tuberosus L.) \u2014 murakkabguldoshlarga mansub ko’p yillik o’simlik, tuganak mevali emxashak ekini. Vatani \u2014 Shim. Amerika. Evropaga 17-a. boshlarida keltirilgan. Rossiyada 18-a.da tarqalgan. O’zbekistonda silosbop ekin sifatida ekiladi. Poyasining ko’rinishi kungaboqarnp eslatadi. Er osti poyalarida 20-70 ta noksimon (ernok nomi shundan), cho’zinchoq, urchuqsimon va sirti silliq yoki burushikdi tuganak hosil bo’ladi. Ildizi popuksimon, tuproqqa 2-3 m kirib boradi. Bo’yi 1,2\u20142,5, ba’zan 4 m gacha. Barglari bandli, tuxumsimon, gullari savatchato’pgulga yig’ilgan. Mevasi pista, 1000 dona pistasi vazni 7-8 g. T. ning er usti poyasi -6\u00b0, er osti poyasidagi tuganaklar -20\u00b0 ga chidaydi. Sho’rlanmagan tuproqlarda o’sadi, oziqaga talabchan. O’suv davri 120-200 kun. T. ayni paytda texnik va oziq-ovqat o’simligi hisoblanadi. Tuganagi oziqovqatga ham ishlatiladi. Tarkibida 2,3% oqsil, 0,2% moy, 17,9% azotsiz moddalar, 1,3% kul va b., shuningdek, 16-18% inulin [undan qand (fruktoza), spirt ishlab chiqariladi], V,, S vitaminlar, 100 kg palagida 22,5 ozuqa birligi va 1,8 kg g’azm bo’luvchi protein bor. T.dan tibbiyotda har xil doridarmonlar tayyorlanadi. T. etishtirish uchun 25-50 g li tuganaklari ekiladi (yiriklari faqat bahorda kesib ekilishi mumkin). Ekish sxemasi: 70×70, 60×60, chuq. 10-15 sm. Poyasi yoz o’rtasida o’riladi, kuzda tuganagi kavlab olinadi. Ko’kati o’rilmasa tuganak hosildorligi yuqori bo’ladi. Hosildorligi: ko’k massa bo’yicha 350 \u2014 500 ts\/ga, tuganagi bo’yicha 200-250 ts\/ga. Tuganagi er ostida yaxshi sakdanadi, shu sababli uni zaruratga qarab kavlab olinadi. Kasalliklari: ildiz chirish, nekroz. Zararkunandalari: tunlamalar, uzuntumshuq, simqurt. Halima Otaboeva.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Topinambur, ernok (Helianthus tuberosus L.) \u2014 murakkabguldoshlarga mansub ko’p yillik o’simlik, tuganak mevali emxashak ekini. Vatani \u2014 Shim. Amerika. Evropaga 17-a. boshlarida keltirilgan. Rossiyada 18-a.da tarqalgan. O’zbekistonda silosbop ekin sifatida … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[187],"tags":[],"class_list":["post-132962","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-t-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132962","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=132962"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132962\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":132965,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/132962\/revisions\/132965"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=132962"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=132962"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=132962"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}