{"id":13435,"date":"2021-12-26T15:00:12","date_gmt":"2021-12-26T12:00:12","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=13435"},"modified":"2021-12-26T15:00:13","modified_gmt":"2021-12-26T12:00:13","slug":"yusuf-xos-hojib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/yusuf-xos-hojib\/","title":{"rendered":"YUSUF XOS HOJIB"},"content":{"rendered":"\n<p>YUSUF XOS HOJIB (asl ismi Yusuf) (taxminan 1020\/21, Bolosog&#8217;un \u2014 ?) \u2014 turkigo&#8217;y shoir, mutafakkir, davlat arbobi. &#8220;Qutadg&#8217;u bilig&#8221; dostoni muallifi. Uning hayoti va faoliyati haqida ma&#8217;lumotlar beruvchi yagona manba ham &#8220;Qutadg&#8217;u bilig&#8221; kitobidir. Ushbu kitobga ko&#8217;ra, u zamonasining barcha asosiy ilmlarini atroflicha o&#8217;rgangan, Arab va fors tillarini mukammal bilgan. Mahmud Koshg&#8217;ariy kabi turkiy tilning mavqeini oshirish, uning madaniyadabiy hayotdan o&#8217;ziga munosib o&#8217;rin egallashi uchun kurashgan. Yusuf xos Hojibning &#8220;Qutadg&#8217;u bilig&#8221; (&#8220;Saodatga yo&#8217;llovchi bilim&#8221;, 1069-70) asari Islomiy turkiy adabiyotni boshlabgina bermay, uni yangi taraqqiyot bosqichiga ham ko&#8217;tardi. U nafaqat turkiy xalqlar adabiyoti an&#8217;analari, balki qardosh xalqlar, jumladan, forsiy adabiyot tajribalarini ham ijodiy o&#8217;zlashtirgan holda yaratilgan. &#8220;Shohnoma&#8221; kabi mutaqorib vaznida yozilgan va &#8220;turkiy Shohnoma&#8221; nomi bilan shuhrat qozongan (73 bob, 6520 bayt va to&#8217;rtliklardan iborat). &#8220;Qutadg&#8217;u bilig&#8221; \u2014 11-asr so&#8217;z san&#8217;atining nodir namunasi bo&#8217;lib, unda o&#8217;z davrining ilg&#8217;or ijtmoiy-siyosiy, ma&#8217;naviy-axloqiy masalalari badiiy talqin qilingan, turkiy xalqlar tarixi, madaniyati, ilm-fani, urf-odat va an&#8217;analari, turmush tarzi, qadriyatlari xususida batafsil ma&#8217;lumot berilgan. Yusuf xos Hojib uni Bolosog&#8217;unda boshlab, Qashqarda yozib tugatgan va qoraxoniy hukmdor Tavg&#8217;och Bug&#8217;roxonga takdim etgan. Bug&#8217;roxon muallifni taqdirlab, unga &#8220;xos Hojib&#8221; (&#8220;eshik og&#8217;asi&#8221;) unvonini bergan. Shundan keyin shoir &#8220;Yusuf Xos Hojib&#8221; nomi bilan mashhur bo&#8217;lgan. Lekin dostonning oxiridagi shikoyat ohanglariga qaraganda, shoir umrining oxiri bu davlatning tanazzuli davriga to&#8217;g&#8217;ri kelgan, shunga muvofiq hayoti ham og&#8217;ir kechgan. Shoirning Qashqardagi maqbarasi ziyoratgohga aylangan. As: Qutadg&#8217;u bilig, T., 1971; 1990. Ad.: Mallaev N., O&#8217;zbek adabiyoti tarixi, T., 1976; Buyuk siymolar, allomalar, 1-kitob, T., 1995; Homidiy H., Ko&#8217;hna Sharq darg&#8217;alari, T., 1999.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YUSUF XOS HOJIB (asl ismi Yusuf) (taxminan 1020\/21, Bolosog&#8217;un \u2014 ?) \u2014 turkigo&#8217;y shoir, mutafakkir, davlat arbobi. &#8220;Qutadg&#8217;u bilig&#8221; dostoni muallifi. Uning hayoti va faoliyati haqida ma&#8217;lumotlar beruvchi yagona manba &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/yusuf-xos-hojib\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9243,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[112],"tags":[],"class_list":["post-13435","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yu-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13435","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13435"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13435\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13445,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13435\/revisions\/13445"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13435"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13435"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13435"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}