{"id":134786,"date":"2024-06-16T11:31:48","date_gmt":"2024-06-16T08:31:48","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=134786"},"modified":"2024-06-16T11:31:49","modified_gmt":"2024-06-16T08:31:49","slug":"geometrik-optika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/geometrik-optika\/","title":{"rendered":"Geometrik optika"},"content":{"rendered":"\n<p>Geometrik optika &#8211; opti- kaning yorug&#8217;lik nurlari haqidagi ta- savvurlar asosida optik nurlanish (yorug&#8217;lik)ning tarqalish qonuniyatlarini o&#8217;rganadigan bo&#8217;limi. G. o. qonunlari manbadan chiqayotgan yorug&#8217;likning to&#8217;lqin uzunligi atrofdagi narsa- larning o&#8217;zlariga xos o&#8217;lchamlaridan ko&#8217;plab marta kichik bo&#8217;lgan holdagina o&#8217;rinli bo&#8217;ladi. Bu holda yorug&#8217;lik nuri degan taxm. tushunchani ishlatish mum- kin. Yorug&#8217;lik nuri sifatida yorug&#8217;lik energiyasi oqimi tarqalayotgan chiziq tushuniladi. Hyp diafragmalar yorda- mida hosil qilinadi. Deyarli yoyilmas- dan tarqaluvchi yorug&#8217;lik nuriga misol qilib lazer nurini ko&#8217;rsatish mumkin. Mustaqil tarqaluvchi yorug&#8217;lik nurla- ri haqidagi tasavvur qad. dunyo fani davridayoq vujudga kelgan edi. Yunon olimi Evklid nurning to&#8217;g&#8217;ri chiziqli tarqalish va yorug&#8217;likning ko&#8217;zgudan qaytish qonunini kashf qildi. 17-a.da bir qator optik asboblar (kuzatish tru- basi, teleskop, mikroskop va b.) kashf qilinishi va ularning keng qo&#8217;llanishi munosabati b-n g. o. juda tez rivojlana boshladi. Shu davrda golland matematigi V. Snell va R. Dekart tomonidan yorug&#8217;lik nurlarining ikki muhit chegarasida si- nish qonunlari tajriba asosida kashf qilindi. 17-a. o&#8217;rtalaridayoq frantsuz olimi P. Ferma G. o.ning asosiy prin- tsipini quyidagicha ifodalagan edi: ikki nuqta orqali o&#8217;tuvchi yorug&#8217;lik nuri shu nuktalar oralig&#8217;ida eng qisqa vakt ke- tadigan yo&#8217;l bo&#8217;ylab yuradi. 18-a.dan bosh- lab optik sistemalarining hisoblash usullari takomillasha borgan sari g. o. amaliy fan sifatida rivojlana bordi. G. o.da ozgina tushuncha va qonunlar (yorug&#8217;lik nuri to&#8217;g&#8217;risida tasavvur, yorug&#8217;likning qaytishi va sinishi qonunlari)ga asoslanib, ko&#8217;pgina muhim amaliy natijalarni olish mumkin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Geometrik optika &#8211; opti- kaning yorug&#8217;lik nurlari haqidagi ta- savvurlar asosida optik nurlanish (yorug&#8217;lik)ning tarqalish qonuniyatlarini o&#8217;rganadigan bo&#8217;limi. G. o. qonunlari manbadan chiqayotgan yorug&#8217;likning to&#8217;lqin uzunligi atrofdagi narsa- larning o&#8217;zlariga &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/geometrik-optika\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[210],"tags":[],"class_list":["post-134786","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-g-harfi-2","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134786","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=134786"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134786\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":134795,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/134786\/revisions\/134795"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=134786"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=134786"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=134786"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}