{"id":135184,"date":"2024-06-16T12:21:08","date_gmt":"2024-06-16T09:21:08","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=135184"},"modified":"2024-06-16T12:21:10","modified_gmt":"2024-06-16T09:21:10","slug":"geterosiklik-birikmalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/geterosiklik-birikmalar\/","title":{"rendered":"GETEROSIKLIK BIRIKMALAR"},"content":{"rendered":"\n<p>GETEROSIKLIK BIRIKMALAR (getero&#8230; va Yun. kyklos \u2014 halqa) \u2014 molekulasida halqa saqlaydigan va bu halqada ugleroddan tashqari bir yoki bir nechta boshqa elementlarning atom- lari (geteroatomlar)ni tutadigan or- ganik moddalar. Halqasida azot (N), kislorod (o), oltingugurt (S) tutadigan G.b. katta ahamiyatga ega bo&#8217;lib, ularga nuklein kislotalar, oqsillar va b. mo- lekulalari tuzilishida ishtirok etadi- gan alkaloidlar, vitaminlar, antibio- tiklar va tabiiy pigmentlar kiradi. Xalqaro nomenklaturaga asosan muhim G.b.ning trivial nomlari saqlanib qolgan, mas, pirrol (I), furan (II), ti- ofen (III). Halqasida 3 tadan 10 tagacha atom tutgan monosiklik g.b.ning nom- lari ulardagi geteroatomlar (N \u2014 aza, O \u2014 oksa, S \u2014 TIA, R \u2014 fosfa va h.k.) ni, a&#8217;zolarining sonini, halqalarning to&#8217;yingan yoki to&#8217;yinmaganligini e&#8217;ti- borga olgan holda tuziladi mas, aziri- din (IV), tiiren (V), tiet (VI), 1,3 diok- Solan (VII), pergidropirimidin (VIII). 5 va 6 a&#8217;zoli to&#8217;yinmagan g.b. aromatic xossaga ega bo&#8217;lganligi sababli Gete- roaromatik birikmalar deb ataladi. Ular (mas, tiofen, pirrol, piridin) ning kimyoviy xossalari benzol va uning hosilalariga o&#8217;xshashdir. G.b.ga ko&#8217;pchina moddalar, mas, furan guruhiga furfurol (plastmassa i.ch.da ishlatiladigan xom ashyo), pirrol hosilasiga o&#8217;simliklar xlorofili va qon Gemini kiradi. G.b. o&#8217;simlik va tirik organizm hayot faoli- yatida muhim ahamiyatga ega. Tibbiyotda qo&#8217;llaniladigan doridarmonlarning de- yarli yarmi g.b.dan iborat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>GETEROSIKLIK BIRIKMALAR (getero&#8230; va Yun. kyklos \u2014 halqa) \u2014 molekulasida halqa saqlaydigan va bu halqada ugleroddan tashqari bir yoki bir nechta boshqa elementlarning atom- lari (geteroatomlar)ni tutadigan or- ganik moddalar. &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/geterosiklik-birikmalar\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":99837,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[210],"tags":[],"class_list":["post-135184","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-g-harfi-2","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135184","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=135184"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":135201,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/135184\/revisions\/135201"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/99837"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=135184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=135184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=135184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}