{"id":13745,"date":"2022-01-04T08:15:08","date_gmt":"2022-01-04T05:15:08","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=13745"},"modified":"2022-01-04T08:15:29","modified_gmt":"2022-01-04T05:15:29","slug":"yoruglik-dispersiyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/yoruglik-dispersiyasi\/","title":{"rendered":"YORUG&#8217;LIK DISPERSIYASI"},"content":{"rendered":"\n<p>YORUG&#8217;LIK DISPERSIYASI -modda sindirish ko&#8217;rsatkichi p ning yoruglik chastotasi v ga yoki yorug&#8217;lik to&#8217;lqinlari faza tezligining ularning chastotasiga bog&#8217;likligi. Yorug&#8217;lik dispersiyasi tufayli oq yorug\u2019lik dastasi prizma orqali o&#8217;tganida spektrga ajralishi yuz beradi. Spektrga ajralish hodisasini o&#8217;rganishi oqibatida I. Nyuton Yorug&#8217;lik dispersiyasi hodisasini kashf etdi (1672). Spektr sohasida shaffof bo&#8217;lgan moddada v ning kattalashishi (X ning kichrayishi) bilan p ortadi: p ning X ga bunday bog&#8217;lanishini normal Yorug&#8217;lik dispersiyasi deyiladi. Moddaning yutish sohasi yaqinida p ning to&#8217;lqin uzunligi X ga bog&#8217;liq tarzda o&#8217;zgarishi ancha murakkab. Masalan, tsianin eritmasidan yasalgan yupqa prizmaning yutish sohasida qizil nurlar binafsha nurlarga nisbatan kuchliroq, yashil nur, so&#8217;ngra ko&#8217;k nur eng kam sinadi. Bunday holatni anomal Yorug&#8217;lik dispersiyasi (X ning kichrayishi bilan p ning kamayishi) deyiladi. Moddada yorug&#8217;likning sinishi yorug&#8217;lik fazaviy tezligining o&#8217;zgarishi natijasida yuz beradi; moddaning sindirish ko&#8217;rsatkichi p=s\/SF; bunda SF \u2014 yorug&#8217;likning muhitdagi fazaviy tezligi. Yorug&#8217;likning elektromagning \u2014 _ zariyasiga ko&#8217;ra SF=s\/ bunda e \u2014dielektrik singdiruvchanlik, ts \u2014 magnit singdiruvchanlik. Spektrning optik sohasida barcha moddalar uchun ts birga juda yaqin. Shu sababli p=h1e bo&#8217;lgani uchun Yorug&#8217;lik dispersiyasi e ning chastotaga bog&#8217;liqligi bilan tushuntiriladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YORUG&#8217;LIK DISPERSIYASI -modda sindirish ko&#8217;rsatkichi p ning yoruglik chastotasi v ga yoki yorug&#8217;lik to&#8217;lqinlari faza tezligining ularning chastotasiga bog&#8217;likligi. Yorug&#8217;lik dispersiyasi tufayli oq yorug\u2019lik dastasi prizma orqali o&#8217;tganida spektrga ajralishi &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/yoruglik-dispersiyasi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9243,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[113],"tags":[],"class_list":["post-13745","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yo-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13745","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13745"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13756,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13745\/revisions\/13756"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}