{"id":13902,"date":"2022-01-07T18:08:39","date_gmt":"2022-01-07T15:08:39","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=13902"},"modified":"2022-01-07T18:08:40","modified_gmt":"2022-01-07T15:08:40","slug":"yoqut-xamaviy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/yoqut-xamaviy\/","title":{"rendered":"YOQUT XAMAVIY"},"content":{"rendered":"\n<p>YOQUT XAMAVIY (to&#8217;liq nasabi Yokut Abu Abdulloh Shahobiddin Yoqub ibn Abdulloh ar-Rumiy al-Hamaviy) (1179, Kichik Osiyo \u2014 1229.20.8, Halab) \u2014 mashhur sayyoh, geograf, adib, tarixchi. Bolalik chog&#8217;ida asir olingan. Uni bag&#8217;dodlik savdogar Asqar al-hamaviy Suriyaning hama (hamot) shahrida sotib olgan va qullarga xos ismlardan yoqut ismini berib, Hamaviy nisbasi bilan atagan. Yoqut Xamaviy savod chiqargach, xo&#8217;jasining tijorat ishlarini tartibga solib turgan. Keyinroq savdo ishlari bilan xo&#8217;jasiga hamrohlik qilib ko&#8217;p mamlakatlarni kezgan. 20 yoshida qullikdan ozod qilingach, Bag&#8217;dod shahriga borib, ilm o&#8217;rganishni davom ettirgan. Xorijiylarga maslakdosh bo&#8217;lgan. 13 asr boshida Xurosonning Marv shahrida yashagan. 1213 yil safarga chiqib, 16 yil davomida Suriya, Falastin, Misr, Arabiston yarim oroli janubi, Iroq, Eron, hozirgi Afg&#8217;oniston, Movarounnahrda bo&#8217;lib, geografiya, tarix, Filologiya, etnografiyaga oid ma&#8217;lumotlar to&#8217;pladi. Manbalardan Yoqut Xamaviyning qariyb o&#8217;nta asarining nomi ma&#8217;lum. Shulardan 1224 yil yozib tugatgan 14 jildli toponimik asari &#8220;Mu&#8217;jam ulbuldon&#8221; (&#8220;mamlakatlar lug&#8217;ati&#8221;) da Farg&#8217;ona vodiysi shahar va qishloqlariga oid ma&#8217;lumotlar ham bor. 7 jildli &#8220;Mu&#8217;jam uludabo&#8221; (&#8220;Adiblar lug&#8217;ati&#8221;) biografik asarida 7\u201413 asr boshigacha yashagan va Arab tilida ijod qilgan qariyb 1100 adib va olimlar haqida ma&#8217;lumot jamlagan. Asarda, jumladan, O&#8217;rta Osiyoning Xorazm, Buxoro, Marv, Axsikat, Samarqand, Farg&#8217;ona, Forob kabi shahar va viloyatlaridan chiqqan olimlar (Abulvafo Muhammad Axsikatiy, Abu Rashod Ahmad Axsikatiy, Abu Nasr Forobiy, Mansur ash shoshiy, Abulhasan O&#8217;zgandiy va boshqalar) ning nomi zikr qilingan. &#8220;Mu&#8217;jam uludabo&#8221;da muallif buxorolik Ifriqiy ijodidan bahramand bo&#8217;lganligini ta&#8217;kidlagan. Bu ikki yirik asar qo&#8217;lyozmasi bizgacha yetib kelgan, ular Yevropa va yaqin Sharq mamlakatlari kutubxonalarida saqlanmoqda. Yoqut Xamaviy asarlari 13 asrgacha bo&#8217;lgan davr geografiyasi, adabiyoti, tili, tarixini o&#8217;rganishda muhim manba sanaladi. Ad.: Krachkovskiy I. Yu., Izb. Soch., 4 t., M.\u2014L., 1957, S. 33042; Hikmatullaev H., Shoislomov Sh., Yoqut Hamaviy (Hayoti, ijodi va sayohati), T., 1965; SB. materiali iz istorii Sredney i Tsentralnoy Azii XXIX vv., T., 1988.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YOQUT XAMAVIY (to&#8217;liq nasabi Yokut Abu Abdulloh Shahobiddin Yoqub ibn Abdulloh ar-Rumiy al-Hamaviy) (1179, Kichik Osiyo \u2014 1229.20.8, Halab) \u2014 mashhur sayyoh, geograf, adib, tarixchi. Bolalik chog&#8217;ida asir olingan. Uni &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/yoqut-xamaviy\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9243,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[113],"tags":[],"class_list":["post-13902","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yo-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13902","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13902"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13918,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13902\/revisions\/13918"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}