{"id":15507,"date":"2022-01-23T18:09:15","date_gmt":"2022-01-23T15:09:15","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=15507"},"modified":"2022-01-23T18:09:16","modified_gmt":"2022-01-23T15:09:16","slug":"baxmal-tumani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/baxmal-tumani\/","title":{"rendered":"BAXMAL TUMANI"},"content":{"rendered":"\n<p>BAXMAL TUMANI \u2013 Jizzax viyaoyatidagi tuman. 1943 yil 8 mayda tashkil etilgan (1957 yil 12 oktabrda G&#8217;allaorol tumani bilan birlashtirilgan edi, 1971 yil 31 avgustda qayta tuzildi). Baxmal tumani G&#8217;allaorol, Jizzax, Zomin tumanlari, Samarqand viloyati va Tojikiston Respublikasi bilan chegaradosh. Maydoni 1,86 ming kilometr kvadrat. Aholisi 91,8 ming kishi (2000). Baxmal tumanida 1 shaharcha (Usmat) va 10 qishloq fuqarolari yig&#8217;ini (Barlos, Baxmal, Bog&#8217;ishamol, Gulbuloq, Mug&#8217;ol, Oyqor, Oqgosh, Sangzor, Tongotar, Uzunbuloq) bor. Markazi \u2014 Usmat shaharchasi. Tabiati. Tuman hududi, asosan, tog\u2019 oldi tekisliklari va tog&#8217;lardan iborat. Baxmal tumanining Janub qismida Turkiston tizmasi va uning shimol-g&#8217;arbiy tarmog&#8217;i \u2014 Molguzar tog&#8217;lari joylashgan (eng baland joyi 2621 metr). Molguzar tog&#8217;lari bilan Turkiston tizmasi oralig&#8217;ida Sangzor vodiysi bor. Iqlimi keskin kontinental. Yanvarning o&#8217;rtacha temperaturasi -5\u00b0 dan -9 gradusgacha, iyulniki 25\u00b0, tog&#8217;li qismida 15\u00b0. Yiliga o&#8217;rtacha 300 \u2014 750 millimetr yog&#8217;in tushadi. Tuman hududida Sa&#8217;d Vaqqos ota bulog&#8217;i bor. Tuproqlari asosan to&#8217;q tusli bo&#8217;z tuproqlar va tog&#8217; jigarrang tuproqlar, tog&#8217; va baland tog\u2019 dasht tuproqlari, sharqida tipik bo&#8217;z tuproqlar tarqalgan. Efemer va efemeroid, kserofit o&#8217;simliklari o&#8217;sadi. Butazor, archazor, yong&#8217;oqzorlar uchraydi. Bodom, yovvoyi olma, olcha, dulana bor. Baxmal tumanining tog&#8217;oldi zonalarida yirtqichlardai, bo&#8217;rsiq, tulki, bo&#8217;ri, sudralib yuruvchilardan ko&#8217;lbor ilon, kaltakssaklar, qushlardan kaklik, g&#8217;urrak va boshqa uchraydi. Baxmal tumanida Zomin tog&#8217;-o&#8217;rmon davlat qo&#8217;riqxonasi tashkil etilgan. Aholisi asosan, o&#8217;zbeklar (92,4%); shuningdek rus, qozoq, tojik, qirg&#8217;iz va boshqa millat vakillari ham yashaydi. 1 kilometr kvadratga o&#8217;rtacha 10 kishidan 25 kishigacha to&#8217;g&#8217;ri keladi. Xo&#8217;jaligi. Baxmal tumanida marmar koni, arak-vino va asfalt zavodlari, bosmaxona, paloe va gilam to&#8217;qish tsexlari, qurilish tashkilotlari bor. Tumanda bo&#8217;rdokichilik fermalari, mexanizatsiyalashgan o&#8217;rmon xo&#8217;jaligi mavjud. Asosan g&#8217;allachilik va chorvachilik rivojlangan. Qishloq xo&#8217;jaligida sug&#8217;oriladigan yerlar 6,6 ming gektar, shu jumladan 0,4 ming gektar yerga sabzavot, 2 ming gektar yerga beda, 200 gektar yerga makkajo&#8217;xori ekiladi. Bog&#8217;, tokzor, tutzor, o&#8217;rmonlar bor. Baxmal tumanida 2 jamoa xo&#8217;jaligi, 1 davlat xo&#8217;jaligi, kooperativ xo\u2019jaliklar, 330 gektar yakin fermer xo&#8217;jaligi va boshqa 12 xo&#8217;jalik bor. Tuman jamoa va shaxsiy xo&#8217;jaliklarida 65,7 ming qoramol, 122,2 ming qo&#8217;y va echki, 62,1 ming parranda bor (1999). Avtomobil yo&#8217;llari uzunligi 460 kilometr. 1999\/2000 o&#8217;quv yilida 63 umumiy ta&#8217;lim maktabi bo&#8217;lib, 2376.1 o&#8217;quvchi, 1 litseyda 500 o&#8217;quvchi ta&#8217;lim oldi. 45 maktabgacha tarbiya muassasalarida 3000 ga yaqin bola tarbiyalanadi. 15 klub, madaniyat uyi, &#8220;Baxmal&#8221; ashula va rake havaskorlik ansambli, &#8220;Qaynarbuloq&#8221; qo&#8217;g&#8217;irchoq teatri, &#8220;Baxmal xandasi&#8221; miniatyura havaskorlik teatri, 415 o&#8217;rinli kasalxona, 41 tibbiy punkt, 15 ambulatoriya bo&#8217;lib, ularda 158 vrach, 736 o&#8217;rta ma&#8217;lumotli tibbiy xodim ishlaydi. &#8220;Baxmal hayoti&#8221; tuman gazetasi chiqadi (adadi 1500).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BAXMAL TUMANI \u2013 Jizzax viyaoyatidagi tuman. 1943 yil 8 mayda tashkil etilgan (1957 yil 12 oktabrda G&#8217;allaorol tumani bilan birlashtirilgan edi, 1971 yil 31 avgustda qayta tuzildi). Baxmal tumani G&#8217;allaorol, &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/baxmal-tumani\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15012,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-15507","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-b-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15507","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15507"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15511,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15507\/revisions\/15511"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}