BEKOBOD SHAMOLI \u2013 Turkiston o’lkasidagi kuchli shamollar. Farg’ona vodiysining G’arb tomonidagi (eni 9 \u2014 40 kilometr, uzunligi 70 \u2014 75 kilometrli) Farg’ona yo’lagi (Xo’jand yo’lagi) orqali esadi. Vodiydan Sirdaryo viloyati tomon esadigan Sharqiy va Janubiy Sharqiy shamol Bekomod shamoli yoki “Xovos shamoli”, Farg’ona vodiysi tomon esadigan shamol esa “Qo’qon shamoli” deyiladi. Farg’ona vodiysi shimoli Sharq va Janubdan baland 3000 \u2014 5000 metr tog’lar bilan o’ralgani uchun vodiyning havosi boshqa joylarnikidan farq qiladi. Shim.dan keladigan Arktika sovuq havo oqimi Sirdaryo viloyatidagi Dalvarzin cho’li hududlariga kelganda past bosimli (970 MB) iliq havo bilan to’qnashadi. Bu vaqtda Farg’ona vodiysidagi baland bosimli (985 MB) sovuq havo g’arbga yo’naladi va Farg’ona yo’lagidan qisilib chiqib, Xovos tomon katta kuch bilan esadi. Arktikadan kelgan sovuq havo Farg’ona vodiysiga kirib borganda Qo’qon shamoli hosil bo’ladi. Yozda vodiydagi issiq havo yuqoriga ko’tariladi, uning o’rniga Sirdaryo viloyati va Dalvarzin cho’li hududlaridagi havo yo’lak orqali vodiy ichkarisiga kirib boradi. Bir yilda o’rtacha 52 kun shunday kuchli shamol esadi, ko’pincha noyabrda boshlanib martda tugaydi. Shamolning tezligi 15 \u2014 20 metr\/sekund, ba’zan 45 metr\/sekund. Bekomod shamoli 2 kundan 5 kungacha davom etadi va qishloq xo\u2019jaligiga katta zarar yetkazadi. Bekomod shamoli ariq va kanallarni qumga ko’mib, avtomashina, vagon, daraxtlarni yiqitgan, telefon va telegraf ustunlarini ag’darib tashlagan paytlar ham bo’lgan. Shamol kuchli esganda changto’zon ko’tariladi. Imoratlar ustidagi shifer va tunukalar ko’chib ketadi, deraza oynalari sinadi. Bekomod shamolidan Sirdaryo viloyati hamda Farg’ona vodiysi \u2014 Qo’qrn atrofidagi ekinlar zarar ko’radi. Ayniqsa bahorda g’o’zalarni nobud qiladk. Tuproqning unumdor ustki qismini shamol olib ketishidan yerlar yaxshi unum bermaydigan bo’lib qoladi. Bekomod shamoli kuchini kamaytirish uchun dalalar 100 \u2014 120 metr enlikda kartalarga bo’linadi, keyin 5 \u2014 10 metr joy qoldirib ihota daraxtlari ekiladi. Daraxtlar shamolning kuchini kesadi, tuproq namining bug’lanib ketishini va o’simliklar orqali suvning bug’lanishini kamaytiradi, yerga yaqin qatlamda havoning nisbiy namligini oshiradi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
BEKOBOD SHAMOLI \u2013 Turkiston o’lkasidagi kuchli shamollar. Farg’ona vodiysining G’arb tomonidagi (eni 9 \u2014 40 kilometr, uzunligi 70 \u2014 75 kilometrli) Farg’ona yo’lagi (Xo’jand yo’lagi) orqali esadi. Vodiydan Sirdaryo viloyati … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15012,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-15938","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-b-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15938","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15938"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15938\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15940,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15938\/revisions\/15940"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}