{"id":17657,"date":"2022-02-17T07:19:11","date_gmt":"2022-02-17T04:19:11","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=17657"},"modified":"2022-02-17T07:19:12","modified_gmt":"2022-02-17T04:19:12","slug":"boqilloniy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/boqilloniy\/","title":{"rendered":"BOQILLONIY"},"content":{"rendered":"\n<p>BOQILLONIY, Abu Bakr Muhammad attayyib alboqilloniy (?, Basra\u2014 1013,Bagdod) \u2014kalomning yirik vakili. Kalomni ash&#8217;ariya maktabiga mansub bo&#8217;lgan Ibn Mujohiddan (980 yil vafot etgan) o&#8217;rgangan. 982-983 yillarda Buvayhiylar amiri Adudaddavla topshirig&#8217;iga ko&#8217;ra Vizantiyada bo&#8217;lgan. Fiqh masalalarida molikiylik mazhabiga suyangan. Boqilloniy 52 asar yozgan bo&#8217;lib, bizgacha 6 tasi yetib kelgan. Ilohiy sifatlar va ilohiy mohiyat haqidagi muipaziliylar oqimiga mansub Abu Hoshim aljubbaiy ishlab chiqqan g&#8217;oyaga qo&#8217;shildi. Bir necha mu&#8217;taziliylarning, jumladan Abbad bin Sulaymon (844 yil vafot etgan) ning bu masalaga doyr g&#8217;oyalarini rivojlantirib, Xudoning sifatlari haqida fikr yuritdi. Boqilloniy fikricha, hamma narsa Xudo tomonidan belgilangan. Iroda erkinligi muammosini ham Boqilloniy yuqoridagi fikrga muvofiq ravishda hal qildi: Xudo faqat &#8220;borliq&#8221; va &#8220;asos&#8221;ni yaratganligini, inson esa borliqni shakllantirib, amaliyotni muayyan yo&#8217;singa solishini uqtirdi. U imomat masalasida shialar va rofiziylar bilan bahsga kirishib, Imom yoki xalifa lavozimi merosiy emas, balki ular saylanishi zarur deb hisobladi. Ammo bu lavozimga saylanadigan kishi Alining avlodlaridan bo&#8217;lishi shart bo&#8217;lmasa ham, qurayshiylardan bo&#8217;lishi lozim. Agar Imom o&#8217;ziga topshirilgan vazifani uddalay olmasa vazifasidan tushirish zarurligini ta&#8217;kidladi. Uning fikricha, imomning vazifalari quyidagilar: 1) musulmonlar jamoasini tashqi dushmanlardan himoya qilish; 2) adolatsizlikning oldini olish; 3) qonunga muvofiq jazolanishi kerak bo&#8217;lgan shaxslarga chiqarilgan hukmning ijrosini nazorat qilish; 4) urush vaqtida qo&#8217;lga tushgan o&#8217;ljani musulmonlar o&#8217;rtasida taqsimlash; 5) haj xavfsizligini ta&#8217;minlash.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BOQILLONIY, Abu Bakr Muhammad attayyib alboqilloniy (?, Basra\u2014 1013,Bagdod) \u2014kalomning yirik vakili. Kalomni ash&#8217;ariya maktabiga mansub bo&#8217;lgan Ibn Mujohiddan (980 yil vafot etgan) o&#8217;rgangan. 982-983 yillarda Buvayhiylar amiri Adudaddavla topshirig&#8217;iga &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/boqilloniy\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":15012,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-17657","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-b-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17657","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17657"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17657\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17660,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17657\/revisions\/17660"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17657"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17657"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17657"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}