{"id":22375,"date":"2022-03-25T19:43:11","date_gmt":"2022-03-25T16:43:11","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=22375"},"modified":"2022-03-25T19:43:12","modified_gmt":"2022-03-25T16:43:12","slug":"albaniya-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/albaniya-2\/","title":{"rendered":"Albaniya"},"content":{"rendered":"\n<p>Rasmiy nomi \u2014 Albaniya Respublikasi. Poytaxti \u2014 Tirana. Davlat tili \u2014 alban. Hududi \u2014 28748 km.kv. Aholisi \u2013 3,6 mln kishi (2012). Dini \u2014 musulmonlar (70%), pravoslavlar (20%), katoliklar (10%). Pul birligi \u2014 lek.<br><strong>Geografik joylashuvi va tabiati.<\/strong>\u00a0Bolqon yarimorolining g\u2018arbiy qismida, Janubiy-sharqiy Yevropada joylashgan davlat. Shimolda va shimoli g\u2018arbda Serbiya va Chernogoriya, sharqda Makedoniya, janubi sharqda va janubda Gretsiya bilan chegaradosh. G\u2018arbda Adriatika dengizi, janubi g\u2018arbda Ion dengizi suvlari qirg\u2018oqlarini yuvib turadi. Qirg\u2018oqbo\u2018yining markaziy qismini tekisliklar, hududning qolgan qismini Shimoliy Alban Alplari, Korabi va Tomori tizmalari egallaydi. Albaniyada kontinental \u2014 O`rta Yer dengizi iqlimi hukm suradi. Albaniya hududining uchdan bir qismini o\u2019rmonlar va butazorlar qoplagan, to\u2018rtdan bir qismi esa tog\u2018 yaylovlaridan iborat. Aholi kam yashaydigan joylarda bo\u2018ri, shoqol, qobon va qirg\u2019oq bo\u2018ylarida turli qushlami uchratish mumkin.<br><strong>Davlat tuzilishi, siyosiy partiyalari.<\/strong>\u00a0Davlat tuzilishi \u2014 demokratik respublika. Ma\u2019muriy-hududiy bo\u2018linishi \u2014 26 reti (viloyat). 1912-yil 28-noyabrda Turkiya I Bolqon urushida mag\u2018lubiyatga uchragandan so\u2018ng Usmoniylar imperiyasidan ozod bo\u2018lib, mustaqilligini e\u2019lon qilgan. Milliy bayrami \u2014 28-noyabr \u2014 Mustaqillik kuni. Bir palatali parlamenti \u2014 Xalq yig\u2018ini. Eng nufuzli siyosiy partiyalari: Alban sotsialistik partiyasi (ASP), Albaniya demokratik partiyasi (DP), Alban respublika partiyasi (RP), Inson huquqlari uchun ittifoq (Olmoniya, INR).<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Iqtisodi, transport kommunikatsiyalari.<\/strong>\u00a040 yildan ortiq vaqt davomida mamlakat iqtisodi markazdan rejalashtirish va ishlab chiqarish vositalari davlat mulki hisoblanishi tamoyillariga asoslangandi. 1991-yildagi saylovlarda g\u2018alaba qozongan yangi demokratik hukumat \u00abshok terapiyasi\u00bb va mamlakat iqtisodini tubdan isloh qilish dasturini qabul qiladi. Sanoatning asosiy tarmoqlari: tog\u2018-konchilik, oziq-ovqat, yengil sanoat, neft, kimyo, metallurgiya, gidroenergetika. Qishloq xo\u2018jaligi YMMning 55% ini ta\u2019minlaydi. 2012-yil YIM miqdori \u2014 20,9 mlrd dollarni (aholi jon boshiga \u2014 6,6 ming doll.) tashkil etgan. Asfalt, neft va neft mahsulotlari, metall va metall rudasi, elektr energiyasi, meva va sabzavotlar, tamaki eksportga chiqariladi. Mamlakatga mashinalar, asbob- uskunalar, temir va po\u2019lat mahsulotlari, to\u2018qimachilik, farmatsevtika, kimyoviy o\u2018g\u2018itlar import qilinadi. Asosiy savdo hamkorlari: Italiya, sobiq Yugoslaviya davlatlari, Germaniya, Chexiya, Slovakiya.<br>Temiryo`llar qurilishi sust rivojlangan (543 km), avtomobil yo\u2018llari uzunligi \u2014 18450 km. Asosiy portlari: Durres, Saranda, Viera.<br><strong>Tarixi.<\/strong>\u00a0M.a. VII asrda greklar hozirgi Albaniya hududida o\u2018z koloniyalarini tuzgan. Albaniya Makedoniya, Rim (m.a. II asr) va Vizantiya (IV asr) imperiyalari tarkibiga kirgan. IX asrda mamlakat Bolgariya qirolligi, XI asrdan esa yana Vizantiya ta\u2019sirida boigan. 1425-yildan Usmoniylar imperiyasining bir qismi hisoblangan. Turkiyaning I Bolqon urushidagi magiubiyatidan so\u2018ng 1912-yil Albaniya mustaqillikka erishgan. 1939-yil Albaniyani fashist Italiyasi bosib oladi. 1946-yili esa Albaniya Xalq Respublikasi e\u2019lon qilinib, kommunistik tuzum o\u2018rnatiladi va ko\u2018p yillarga Albaniya boshqalar uchun yopiq mamlakatga aylanadi. 1976-yil mamlakat Albaniya Xalq Sotsialistik Respub\u00adlikasi, 1991-yil aprelida esa Albaniya Respublikasi deb e\u2019lon qilinadi.<br>Albaniya bilan O\u2018zbekiston Respublikasi o\u2018rtasida diplomatiya munosabatlari 1993-yilda o\u2018rnatil\u00adgan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rasmiy nomi \u2014 Albaniya Respublikasi. Poytaxti \u2014 Tirana. Davlat tili \u2014 alban. Hududi \u2014 28748 km.kv. Aholisi \u2013 3,6 mln kishi (2012). Dini \u2014 musulmonlar (70%), pravoslavlar (20%), katoliklar (10%). &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/albaniya-2\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22376,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[173],"tags":[],"class_list":["post-22375","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yevropa-mamlakatlari","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22375"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22377,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22375\/revisions\/22377"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}