{"id":22421,"date":"2022-03-26T09:55:36","date_gmt":"2022-03-26T06:55:36","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=22421"},"modified":"2022-03-26T09:55:37","modified_gmt":"2022-03-26T06:55:37","slug":"irlandiya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/irlandiya\/","title":{"rendered":"Irlandiya"},"content":{"rendered":"\n<p>Rasmiy nomi \u2014 Irlandiya Respublikasi. Poytaxti \u2014 Dublin. Hududi \u2014 70,3 ming km.kv. Aholisi \u2013 4 mln kishidan ortiq.(2012-yil). Tili \u2014 irland va ingliz. Dini \u2014 aholisining aksariyati katoliklar, bir qismi protestantlar. Pul birligi \u2014 irland funti.&nbsp;Geografik joylashuvi va tabiati.&nbsp;Irlandiya Yevropaning g\u2018arbida, Irland orollarida joylashgan. Ma\u2019muriy jihatdan 26 ta graflikka bo\u2019linadi, ular 4 tarixiy viloyatga birlashadi. Shimolda Buyuk Brita\u00adniya (Shimoliy Irlandiya, chegara uzunligi \u2014 360 km) bilan chegaradosh. Sharqda Irland dengizi, boshqa tomondan Atlantika okeani bilan tutash. Irlandiya hududining yarmidan ko\u2018pini markaziy tekislik egallagan. Chekka qismlarida past va o\u2018rtacha balandlikdagi tog`lar bor. Janubi g\u2018arbida Kerri tog\u2018i (1041 m) Irlandiyadagi eng baland tog\u2018dir. Irlandiyada torfning katta zaxiralari, toshko\u2018mir, qo\u2018rg\u2018oshin, rux, mis, fosforit bor.&nbsp; Iqlimi&nbsp;\u2014 mo\u2018tadil okean. Yirik daryosi \u2014 Shannon. Yirik shaharlari: Dublin, Kork, Limerik.&nbsp;Davlat tuzilishi, siyosiy partiyalari.&nbsp;lrlandiya \u2014 Respublika. 1937-yil 29-dekabrda qabul qilingan hamda 1972- va 1999-yillarda tuzatishlar kiritilgan Konstitutsiyaga amal qiladi. Davlat boshlig\u2018i \u2014 prezident. Qonun chiqaruvchi oliy organ \u2014 Milliy parlament. (Ikki palatali: Vakillar palatasi va senat). Ijroiya hokimiyatni vakillar palatasining taklifiga binoan prezident tomonidan tayinlanadigan hukumat amalga oshiradi. Asosiy siyosiy partiyalari: Fianna foyl (\u00abOmad askarlari\u00bb), Fine gal (Birlashgan Irlandiya), Irlandiya leyboristlar partiyasi, Irlandiya kommunistik partiyasi, Demokratik so\u2018l partiya, Taraqqiyparvar demokratik partiya, Irlandiya ishchilari partiyasi.&nbsp; Iqtisodi, transport kommunikatsiyatari.&nbsp;Irlandiya-industrial mamlakat. Konchilik sanoati va qishloq xo\u2018jaligi xomashyosini qayta ishlash tarmoqlari yetakchi o\u2018rinda. Metallurgiya, mashinasozlik, elektrotexnika, neft, kimyo soxalari rivojlangan, qurihsh ashyolari konlari bor. Torf qazib olish va undan foydalanish sohasida dunyoda oldingi o\u2018rinda turadi. Chorvachilik mamlakat qishloq xo\u2018jaligining asosiy tarmog\u2018i hisoblanadi: bu tarmoq yalpi qishloq xo\u2018jalik mahsulotining 88% ini beradi. Uning 80% i eksport qilinadi. Dengiz floti rivojlangan. Irlandiya chetga mashina va asbob-uskunalar, qoramol, oziq-ovqat, kimyo, to\u2018qimachihk mahsulotlari chiqaradi. Chetdan transport vositalari neft va boshqalar keltiriladi. 2012-yil YIM miqdori 161,7 mlrd AQSH dollarni (aholi jon boshiga \u2013 37 ming AQSH doll.) tashkil etgan.Asosiy savdo hamkorlari:&nbsp;Buyuk Britaniya, Germaniya, Fransiya, AQSH va Rossiya.&nbsp;Temiryo\u2018llarinig umumiy uzunligi \u2014 1947 km, avtomobil yo\u2018llari \u2014 92294 km. Dengiz portlari \u2014 Dublin, Kork, Uoterford.&nbsp;Tarixi.&nbsp;Irlandiya hududida inson m. a. VI ming yillikdan buyon yashaydi. \u041c. a.&nbsp; &nbsp;I asrda kelt qabilalari ko\u2018chib kelib mahalliy aholi bilan qo\u2018shilib ketgan. V asrda xristian dini tarqalgan. 1921-yilda Angliya-Irlandiya bitimiga muvofiq Irlandiyaning janubiy qismi mustaqil deb e\u2019lon qilindi va Angliya nazoratidagi dominion huquqini oldi. 1937-yilgi yangi konstitutsiya \u00abEyre mustaqil davlati\u00bb deb e\u2019lon qilindi. 1949-yil Irlandiya mustaqil Respublika deb e\u2019lon qilingan bo\u2018lsa ham, mamlakatning shimoliy qismi (Olster)da mustamlakachilar hukmronligi saqlanib qoldi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rasmiy nomi \u2014 Irlandiya Respublikasi. Poytaxti \u2014 Dublin. Hududi \u2014 70,3 ming km.kv. Aholisi \u2013 4 mln kishidan ortiq.(2012-yil). Tili \u2014 irland va ingliz. Dini \u2014 aholisining aksariyati katoliklar, bir &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/irlandiya\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22435,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[173],"tags":[],"class_list":["post-22421","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yevropa-mamlakatlari","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22421","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22421"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22421\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22436,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22421\/revisions\/22436"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22421"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22421"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22421"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}