{"id":22717,"date":"2022-03-29T10:24:15","date_gmt":"2022-03-29T07:24:15","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=22717"},"modified":"2022-03-29T10:24:16","modified_gmt":"2022-03-29T07:24:16","slug":"livan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/livan\/","title":{"rendered":"Livan"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Rasmiy nomi \u2014 Livan Respublikasi.<\/strong>\u00a0Poytaxti \u2014 Bayrut. Hududi \u2013 10,5 ming km.kv. Aholisi \u2013 4 mln.dan ortiq kishi (2012-yil). Davlat tili \u2014 arab. Dini \u2014 islom (75%), boshqa dinlar (25%). Pul birligi \u2014 livan funti.\u00a0<strong>Geografik joylashuvi va tabiati.\u00a0<\/strong>Janubi-g\u2018arbiy Osiyoda joylashgan. Sharq va shimolda Suriya bilan (chegara uzunligi \u2014 375 km), janub va janubi-sharqda Isroil bilan (79 km) chegaradosh. Livanning g\u2018arbiy chegaralari O\u2018rtayer dengizi bilan tutashib ketgan. Chegarasining umumiy uzunligi \u2014 454 km, sohil bo\u2018ylab chegara uzunligi esa \u2014 225 km. Isroil bilan janubiy rayonlar masalasida hududiy qarama-qarshiliklar mavjud. Landshafti asosan togli: g\u2018arbida dengiz-oldi pastte- kisliklari mamlakatning Livan cho\u2018qqisi (3088 m) mavjud bo\u2018lgan baland tog`i As-Sauda bilan tutashgan. Sharqida Antilivan tog\u2018 tizrmasi joylashgan. Ushbu tog\u2018 tizmalari o\u2018rtasida Bekaa chuqurligi joylashgan. Asosiy daryosi \u2014 Al-Litoni.\u00a0<br><strong>Asosiy foydali qazilmalari:<\/strong>\u00a0temir rudasi va ohaktosh. Ishlov beriladigan yerlar mamlakat hududining 21% ini tashkil etadi.<br><strong>Iqlimi<\/strong>\u00a0\u2014 subtnopik, issiq.<br><strong>Davlat tuzilishi, siyosiy partiyalari.\u00a0<\/strong>Davlat tuzilishi \u2014 respublika. Mamlakat 6 ta gubernatorlik (muhafazot)dan tashkil topgan. Livan mustaqil davlat sifatida 1943-yil 22-noyabrda (milliy bayram \u2014 Mustaqillik kuni) e\u2019lon qilingan, biroq fransuz qo\u2018shinlari 1946-yil oxiriga qadar Livan hududida ushlab turildi. Ijroiya hokimiyat prezident (davlat boshlig\u2018i) va Vazirlar Kabineti boshlig\u2018i hisoblangan premyer-ministr qoiida. Mamlakat konstitutsiyasiga ko\u2018ra faqat xristian-maronit \u2014 prezident, musulmon-sunniy \u2014 premyer ministr bo\u2018lishi mumkin. Qonun chiqaruvchi hokimiyat bir palatali parlament \u2014 Deputatlar palatasi tomonidan amalga oshiriladi. Mamlakat siyosiy hayotida an\u2019anaviy ravishda ikki siyosiy blok \u2014 xristianlar va musulmonlar bloki shakllangan.<br><strong>Asosiy siyosiy partiyalari:<\/strong>\u00a0Sotsialistik taraqqiyot partiyasi, Livan kommunistik partiyasi, Xalq nosiriylar tashkiloti, Kataib partiyasi, Amal shialar harakati.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Iqtisodi, transport kommunikatsiyalari.<\/strong>&nbsp;Beqaror ichki siyosiy holat, Isroil tomonidan Livan janubining bir necha marotaba okkupatsiya qilinishi mamlakatda iqtisodiy ahvolning og\u2019irlashuviga, tadbir- korlikning keskin pasayishiga, tashqi savdoning kamayishiga olib keldi. Sanoatning nisbatan yaxshiroq taraqqiy etgan sohalari: nefini qayta ishlash, oziq-ovqat, to\u2018qi- machilik. Bayrut hozirgi kunda Yaqin Sharqning moliya markazlaridan biri hisoblanadi (mamlakatning oltin-valuta zaxirasi 4300 mln dollar). Qishloq xo\u2018jaligida (YIMning 30%) sitrus mevalar, zaytun, kartoshka, olma, tamaki, uzum yetishtiriladi. Asosiy savdo hamkorlari: Saudiya Arabistoni, Shveysariya, Italiya, lordaniya, Fransiya.<br><strong>Temiryo\u2018llarining umumiy uzunligi<\/strong>&nbsp;\u2014 222 km, avtomobil yo\u2018llari \u2014 7300 km (shundan 6200 km \u2014 qattiq qoplamali). Mamlakat portlari: Bayrut, Tripoli, Sayda.<br><strong>Tarixi.&nbsp;<\/strong>\u041c. a. IV ming yillikda hozirgi Livan hududida fmikiyaliklarning shahar-davlatlari shakllana boshladi. \u041c. a. VIII asrdan I asrga qadar Livan Sharqning turli davlatlari tarkibida bo\u2018lib keldi. \u041c. a. I asrda Livan Rim imperiyasi tarkibiga kirdi. 637-yili arablar tomonidan bosib olingan bo\u2018lsa, 1098-yildan 1289-yilga qadar Yaqin Sharqda salibchi-ritsarlar tomonidan tash\u00adkil etilgan xristianlar davlati tarkibida bo\u2018ldi. Keyin mamlakat Misr mamluklari qo\u2019liga o\u2018tdi, XVI asrdan esa Usmoniylar imperiyasi tarkibiga kirdi. Biroq mamlakatdagi hokimiyat amalda XVI-XVII asrlarda Maonlar sulolasi amirlariga, XVII asr oxirlaridan esa Shaxobiylar sulolasi amirlari qo\u2018lida bo\u2018lib keldi. 1840-yili Bashir Shaxob taxtdan ag\u2018darib tashlandi va Livan yana turklar qo\u2018l ostiga o\u2018tdi. 1860-yili Fransiya imperatori Napoleon III Livanga ekspeditsion korpus jo\u2018natdi, natijada xalqaro komissiya turk hukumatini Livan muxtoriyatini tan olishga majbur qildi. Birinchi jahon urushi boshlarida Turkiya bu kelishuvni bekor qildi. Lekin Turkiyaning urushdagi mag\u2018lubiyatidan so\u2018ng bu hudud Fransiya mandati ostiga o\u2018tdi (1920). 1926-yili Livan respublika deb e\u2019lon qildi. 1943-yilda Livan mustaqillikni qo\u2018lga kiritganidan so\u2018ng mamlakat ichki ziddiyatlarni bartaraf qilishga muvaffaq bo\u2018ldi, faqat 1975-yili mamlakatda arablar va xristianlar o\u2018rtasida fuqarolar urushi boshlandi. Unga Suriya va Isroil aralashdi. 1992-yili 1972-yildan beri birinchi marta parlamentga saylovlar bo\u2018lib o\u2018tdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rasmiy nomi \u2014 Livan Respublikasi.\u00a0Poytaxti \u2014 Bayrut. Hududi \u2013 10,5 ming km.kv. Aholisi \u2013 4 mln.dan ortiq kishi (2012-yil). Davlat tili \u2014 arab. Dini \u2014 islom (75%), boshqa dinlar (25%). &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/livan\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22365,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[174],"tags":[],"class_list":["post-22717","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-osiyo-mamlakatlari","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22717","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22717"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22727,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22717\/revisions\/22727"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22365"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}