{"id":22720,"date":"2022-03-29T10:24:55","date_gmt":"2022-03-29T07:24:55","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=22720"},"modified":"2022-03-29T10:24:56","modified_gmt":"2022-03-29T07:24:56","slug":"mogiliston","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/mogiliston\/","title":{"rendered":"Mo`g`iliston"},"content":{"rendered":"\n<p>Rasmiy nomi \u2014 Mongoliya Respublikasi. Poytaxti \u2014 Ulan-Bator. Hududi \u2014 1564000 km.kv. Aholisi \u2013 2,8 mln kishidan ortiq (2012). Davlat tili mongol. Dini \u2014 lamaizm (Tibet buddizmi). Pul birligi \u2014 tugrik.\u00a0Geografik joylashuvi va tabiati.\u00a0Markaziy Osiyoda joylashgan davlat. G\u2018arbda, janubda va sharqda Xitoy (chegara uzunligi \u2014 4673 km), shimolda Rossiya bilan (3441 km) chegaradosh. Chegarasining umumiy uzunligi \u2014 8114 km. G\u2018arbida va janubi g\u2018arbida Mongoliya Oltoyi (balandligi \u2014 438 m), Gobi Oltoyi va Xongay tog\u2018lari, mamlakatning markaziy qismida Xongay togiari joylashgan. Janubi va janubi sharqida Gobi sahrosi mavjud. Asosiy daryolari \u2014 Selenga, Kerulen, Kobdo. Nisbatan yirik ko\u2019llari \u2014 Ubsu-nur, Xubsu-gul. Mamlakat hududida neft, ko\u2018mir, mis, temir rudasi, volfram, molibden, fosforitlar, qo\u2018rg\u2018oshin, nikel, oltin konlari bor. Mamlakat hududining katta qismini o\u2018tloq va yaylovlar (79%) egallaydi. Iqlimi \u2014 keskin kontinental.\u00a0 Davlat tuzilishi, siyosiy partiyalari.\u00a0Davlat tuzilishi \u2014 respublika. Mamlakat 18 ta rayon (aymoqlar)ga va 3 ta munitsipalitet (Ulan-Bator, Darxan, Erdenet)ga bo`linadi. Mongoliya 1924-yil noyabr oyida mustaqillikka erishgan (ilgari Xitoy tarkibidagi tashqi Mongoliya provinsiyasi bo\u2018lgan). Milliy bayram \u2014 11-iyul \u2014 Xalq inqilobi kuni. Ijroiya hokimiyat prezidentga (davlat boshlig\u2019i) va premyer-ministr boshchiligidagi hukumatga tegishli. Oliy qonun chiqaruvchi organ \u2014 Buyuk Xalq Xurali (bir palatali parlament). Yirik siyosiy partiyalari: Mongoliya Xalq-inqilobiy partiyasi, Mon\u00adgoliya Milliy-demokratik partiyasi, Mongoliya Sotsial-demokratik partiyasi.\u00a0 Iqtisodi, transport kommunikatsiyalari.\u00a0Iqtisodiy faoliyat an\u2019anaviy ravishda qishloq xo\u2018jaligiga asoslangan (Mongoliya dunyoda jon boshiga eng ko\u2018p sigir to\u2018g\u2018ri keladigan mamlakat hisoblanadi). Tog\u2018-kon sanoati (ko\u2018mir, temir rudalari, mis, molibden, volfram, qo\u2018rg\u2018oshin, oltin qazib olish) asosiy tarmoq hisoblana\u00addi. Iqtisodiyotining boshqa muhim tarmoqlari \u2014 o\u2019rmon xo\u2018jaligi va baliqchilik. Hozirgi vaqtda mamlakat iqtisodiyoti markaziy rejalashtirishdan bozor munosabatlariga o\u2018tish davrini boshidan kechirmoqda. 2006-yil YIM miqdori 5127 mln dollami (aholi jon boshiga \u2014 1782 doll.) tashkil etgan. Asosiy savdo hamkorlari: Rossiya, Xitoy, Yaponiya, Qozog\u2018iston.<\/p>\n\n\n\n<p>Temiryo\u2018llarining umumiy uzunligi \u2014 1750 km. Avtomobil yo\u2018llari \u2014 46700 km (1000 km qattiq qoplamali yoilar), ichki suv yo\u2018llari \u2014 397 km.&nbsp;Tarixi.&nbsp;VI asrdan XII asrgacha hozirgi Mongoliya hududi turk, uyg\u2018ur, qirg\u2018iz xonliklarining va Laoo davlatlarining tarkibida bo\u2018lib keldi. XIII asrda Chingizxon mo\u2018g\u2018ul qabilalarini birlashtirib juda ko\u2018p mamlakatlami bosib oldi va Ulkan Mo\u2018g\u2018ul imperiyasini vujudga keltirdi. XVI asrga kelib mo\u2018g\u2018ullar oldingi qudratini yo\u2018qotdi va budda dinini qabul qilishdi, 1635-1691-yillarda esa mo\u2018g\u2018ul qabilalari Manchjur hukmdorlari ta\u2019siri ostiga tushib qoldilar. 1911-yili tashqi (shimoliy) Mongoliya Xitoy protektoratiga aylandi. Rossiyada inqilob amalga oshganidan keyin 1918-yili xitoyliklar Mongoliyaning butun hududlarini bosib olishga harakat qilishdi, biroq 1921-yili mamlakatga sovet qo\u2018shinlari kiritildi. 1924-yili esa Mongoliya Xalq Respublikasi deb e\u2019lon qilindi. 1939-yili Xalxin-Gol daryosi rayonida Qizil Armiya yapon qo\u2018shinlarining hujumlarini qaytardi. 1946-yili Mongoliya mustaqilligi Xitoy tomonidan tan olindi. 1991-yili hokimiyat tepasidagi kommunistik partiya marksizm-leninizm tamoyillarini rad etib, mamlakatda siyosiy va iqtisodiy islohotlar o\u2018tkaza boshladi. Shu davrdan boshlab Mongoliya Respublikasi deb ataladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rasmiy nomi \u2014 Mongoliya Respublikasi. Poytaxti \u2014 Ulan-Bator. Hududi \u2014 1564000 km.kv. Aholisi \u2013 2,8 mln kishidan ortiq (2012). Davlat tili mongol. Dini \u2014 lamaizm (Tibet buddizmi). Pul birligi \u2014 &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/mogiliston\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22365,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[174],"tags":[],"class_list":["post-22720","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-osiyo-mamlakatlari","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22720","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22720"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22720\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22730,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22720\/revisions\/22730"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22365"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22720"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22720"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22720"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}