{"id":23873,"date":"2022-04-10T18:49:30","date_gmt":"2022-04-10T15:49:30","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=23873"},"modified":"2022-04-10T18:49:31","modified_gmt":"2022-04-10T15:49:31","slug":"dunganlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/dunganlar\/","title":{"rendered":"DUNGANLAR"},"content":{"rendered":"\n<p>DUNGANLAR (o&#8217;zlarini laoxueyxuey yoki chjunyuanjin deb ataydilar) \u2014 Markaziy Osiyoda yashaydigan xalq. Umumiy soni 70 ming kishi atrofida (1990-yillar o&#8217;rtalari). Qozog&#8217;iston, Qirg&#8217;iziston, qisman O&#8217;zbekistonda yashaydi. Dungan tilida gaplashadi. Dunganlar Xitoydagi Xuey xalqi bilan etnogenetik jihatdan birdir. Dunganlar rus grafikasiga asoslangan o&#8217;z yozuviga ega. Islomning sunna va shia mazhablariga e&#8217;tiqod qilishadi. Dunganlar ajdodlarining kelib chiqishi fanda hali uzil-kesil hal qilingan emas. Ba&#8217;zi olimlar Dunganlar arablar bilan aralashgan xitoylar, ba&#8217;zilar esa Xitoyga kelib o&#8217;rnashib qolgan fors, turk qabilalari deb hisoblaydi. &#8220;Dungan&#8221; nomi Sintszyan viloyatida 18-asrda paydo bo&#8217;lib, Xitoyning ichki viloyatlaridan ko&#8217;chib kelib, o&#8217;troklashib qolgan harbiy xizmatchilar, savdogarlar, xunarmandlar va boshqalarni ifodalagan (ba&#8217;zan &#8220;Dungan&#8221;ning etimologiyasini tun gan \u2014 hammasi Gan-Sudan&#8221; yoki dvun Yanjin \u2014 &#8220;Xitoyda yashovchilar&#8221; deb talqin etadilar). Xitoyning Gansu, Shensi, Lanjou va boshqa viloyatlarida yashaganlar. 1861-78 yillarda Xitoyning shimoli-g&#8217;arbida Tsin sulolasi zulmiga qarshi dehqonlar qo&#8217;zg&#8217;oloni bo&#8217;lib o&#8217;tdi. Qo&#8217;zg&#8217;olonda Dunganlar va boshqa xalqlarning kambag&#8217;al tabaqasi asosiy kuch edi. Qo&#8217;zg&#8217;olon yengildi, natijada 1877-78, 1881-84 yillarda Dunganlar to&#8217;da-to&#8217;da bo&#8217;lib Qozog&#8217;iston va Qirg&#8217;iziston yerlariga qochib o&#8217;ta boshladi va shu yerlarda o&#8217;rnashib qoldi. 20-asr boshlarida Dunganlar xalq bo&#8217;lib shakllandi, tili, madaniyati, adabiyoti va o&#8217;z matbuotiga ega bo&#8217;ldi. Dunganlar asosan, deqqonchilik (bug&#8217;doy, sholi, jo&#8217;xori, qand lavlagi, tamaki va boshqalar), bog&#8217;dorchilik, hunarmandchilik bilan shug&#8217;ullanadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DUNGANLAR (o&#8217;zlarini laoxueyxuey yoki chjunyuanjin deb ataydilar) \u2014 Markaziy Osiyoda yashaydigan xalq. Umumiy soni 70 ming kishi atrofida (1990-yillar o&#8217;rtalari). Qozog&#8217;iston, Qirg&#8217;iziston, qisman O&#8217;zbekistonda yashaydi. Dungan tilida gaplashadi. Dunganlar Xitoydagi &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/dunganlar\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16402,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[116],"tags":[],"class_list":["post-23873","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-d-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23873","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23873"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23873\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23878,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23873\/revisions\/23878"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23873"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23873"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23873"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}