{"id":26778,"date":"2022-05-18T08:16:20","date_gmt":"2022-05-18T05:16:20","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=26778"},"modified":"2022-05-18T08:16:21","modified_gmt":"2022-05-18T05:16:21","slug":"elektr-toki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/elektr-toki\/","title":{"rendered":"ELEKTR TOKI"},"content":{"rendered":"\n<p>ELEKTR TOKI \u2014 elektr zaryadlarining tartibli harakati. Elektr toki paydo bo&#8217;lishi va doimo paydo bo&#8217;lib turishi uchun: 1) moddada erkin elektr zaryadlari, 2) ularni tartibli harakatga keltiruvchi elektr maydon va 3) zanjir berk bo&#8217;lishi kerak. Zaryadli zarralar tok tashuvchilar deb ataladi. Metallar va yarimo&#8217;tkazgichlarda tok tashuvchilar elektronlardan, elektrolitlarda musbat va manfiy ionlardan, ionlashgan gazlarda musbat va manfiy ionlar hamda elektronlardan iborat. Zaryadli zarralarning elektr maydon ta&#8217;sirida jismga nisbatan ko&#8217;chishi natijasida vujudga keladigan Elektr toki o&#8217;tkazuvchanlik toki deb, zaryadlangan makroskopik jism (masalan, suyuqlik yoki gaz) larning ko&#8217;chishidan yuzaga keladigan Elektr toki konvektsion tok deb ataladi. Siljish toki deb ataladigan tok ham mavjud. Bu tok zaryadlar harakatiga bog&#8217;liq bo&#8217;lmay, balki elektr maydon kuchlanganligining vaqt bo&#8217;yicha o&#8217;zgarishiga mutanosib (proportsional) bo&#8217;ladi. Siljish toki magnit maydon hosil qilish xususiyati jihatidangina o&#8217;tkazuvchanlik va konvektsion tokka ekvivalentdir. Elektr tokining mavjudligini tok tufayli yuz beradigan quyidagi ta&#8217;sir yoki hodisalarga qarab bilish mumkin: 1) issiqlik ta&#8217;siri \u2014 tok o&#8217;tayotganda o&#8217;tkazgich (o&#8217;ta o&#8217;tkazgich bundan istisno) qiziydi; 2) kimyoviy ta&#8217;siri \u2014 Elektr toki o&#8217;tkazgichning kimyoviy tarkibini o&#8217;zgartiradi (masalan, elektroliz hodisasi); 3) magnit ta&#8217;siri (masalan, tokdi o&#8217;tkazgich yonida magnit milining og&#8217;ishi, elektromagnitlar); 4) kuch ta&#8217;siri (masalan, magnit maydonida tokli o&#8217;tkazgichning og&#8217;ishi, elektr dvigatellar); 5) yorug&#8217;lik ta&#8217;siri (masalan, siyraklangan gazlarda razryad, elektr yoyi). Tok kuchi ampermetr, milliampermetr, mikroampermetr va gal&#8217;vanometr bilan o&#8217;lchanadi. Sunnat G&#8217;oibov.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ELEKTR TOKI \u2014 elektr zaryadlarining tartibli harakati. Elektr toki paydo bo&#8217;lishi va doimo paydo bo&#8217;lib turishi uchun: 1) moddada erkin elektr zaryadlari, 2) ularni tartibli harakatga keltiruvchi elektr maydon va &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/elektr-toki\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16402,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[189],"tags":[],"class_list":["post-26778","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-e-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26778","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26778"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26778\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26784,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26778\/revisions\/26784"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26778"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26778"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26778"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}