{"id":2862,"date":"2021-10-05T11:17:45","date_gmt":"2021-10-05T08:17:45","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=2862"},"modified":"2024-07-22T12:18:59","modified_gmt":"2024-07-22T09:18:59","slug":"dastlabki-rassomlar-kimlar-bolgan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/dastlabki-rassomlar-kimlar-bolgan\/","title":{"rendered":"Dastlabki rassomlar kimlar bo&#8217;lgan?"},"content":{"rendered":"\n<p>Basharti, hech kim bu savolga mutlaq ishonch bilan to&#8217;liq javob bera olmaydi. Biroq olimlarning tadqiqotlari ilk san&#8217;at asarlari tosh asridayoq \u2014 miloddan 25 000 yil avval paydo bo&#8217;lganini ko&#8217;rsatadi. O&#8217;sha zamonlarda odamlar g&#8217;orlarda yashashar va ayiqlar, bizonlar, otlar, bug&#8217;ular va mamontlarni ovlashar edi. Albatta, ov qilish o&#8217;ta xavfli edi, biroq u bilan shug\u2019ullanish zaruratdan kelib chiqardi, chunki go&#8217;sht-et odamzotga jon saqlab qolishida yordam bergan. Qadimgi odamlar oddiy qurollardan foydalanishgan: nayza va nayzacha. Shimoliy Ispaniyadagi Altamir g&#8217;oridan, shuningdek, Fransiya janubi-sharqidagi Lasko g\u2019oridan topilgan suvratlar aynan o&#8217;sha zamonlarga mansubdir. G&#8217;orlarning devorlari xonaki hayvonlarning bajarilishiga qaraganda serbo&#8217;yoq va nafis rasmlari bilan naqshlangan. Tasvirlanganlar orasida jon berayotgan yoki yarador bo&#8217;lgan hayvonlarning tasvirlari ko&#8217;p uchraydi. Olimlar ovchilar bunday hayvonlarni ular ustidan sohirona kuchga ega bo&#8217;lish maqsadida chizishgan deb hisoblashadi. Agar odamlar suvratda hayvonni &#8220;o&#8217;ldirish&#8221;ga muyassar bo&#8217;lishsa, ovdagi omaddan ham ko&#8217;ngil uzishmagan. Bu endilikda dinning ibtidosi, o&#8217;ziga xos &#8220;sohirona marosim&#8221; edi. Sohirona marosimning mohiyati ba&#8217;zida biror xatti-harakatni bajarish tariqasida qudratli ruhlarning madadiga erishish mumkin bo&#8217;ladi degan tasavvurga asoslangan edi. Shubhasiz, bunday rasmlarni ishlagan kishilarni endilikda rassomlar ham deb atash mumkin, chunki qaysi maqsaddaligidan qat&#8217;i nazar ularning rasmlari ayni chog&#8217;da muayyan estetik tuyg\u2019ularni ham uyg\u2019otar edi. G&#8217;or rassomlari g&#8217;or devorlarini turfa xil yorqin bo&#8217;yoqlar bilan chizib to&#8217;ldirishgan. Qizil tuproq (ahmar, oxra) (har turli rangdagi temir kuyindilari \u2014 och sariqdan tortib to&#8217;q qizilgacha) va marganesdan (metall modda) bo&#8217;yoq erituvchi sifatida foydalanishgan. Ular talqonlanib kukunga aylantirilar, jir, hayvon charvisiga aralashtirilar va qandaydir mo&#8217;yqalamsimon narsa bilan bo&#8217;yalar edi. Ba&#8217;zan esa kukun qilib talqonlangan va yog qorishtirilgan bo&#8217;yoqlar bilan yog\u2019och tayoqchalarni to&#8217;ldirishar, ular esa &#8220;rangli qalamlar&#8221;ga o&#8217;xshab qolar edi. G&#8217;or ahli hayvonlar yungidan yoxud o&#8217;simliklar tolalaridan mo&#8217;yqalamlar va chiziqlarni qirib aks ettirish uchun kremniydan uchi o&#8217;tkir taroshlangan keskichlar yasashga majbur edi. Ilk sivilizasiyalardan biri Misrda vujudga keldi, o&#8217;shanda suvratlar yaratgan rassomlar ham bo&#8217;lishgan. Ko&#8217;pgina san&#8217;at asarlari fir&#8217;avnlar va boshqa muhim zotlarning ehromlari va maqbaralarini bezatir maqsadida yaratilgan edi. Maqbaralarning devoriy matosida rassomlar odamzot hayotidan olingan lavhalarni mangulikka muhrlashadi. Ular akvarel bo&#8217;yoqlar va oq bo&#8217;yoqdan foydalanivdgan. Boshqa bir qadimiy \u2014 Egey sivilizasiyasi \u2014 ham rassomchilik san&#8217;atining rivojlanishida ahamiyatga molik darajaga erishdi. Bu sivilizasiya musavvirlari erkin va nafis uslubda ijod qilishardi, ular dengiz hayoti, hayvonlar, gullar, sport o&#8217;yinlarini tasvirlashardi. Ularning rasmlari qurimagan andovaga ishlangan. Rasm chizishning bu alohida turini biz freska-devoriy rasmlar deb ataymiz. Shunday qilib, ko&#8217;rib turganingizdek, rasm solishning ildizlari insoniyat sivilizasiyasining ibtidosi ilk pallalaridan suv ichar ekan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Basharti, hech kim bu savolga mutlaq ishonch bilan to&#8217;liq javob bera olmaydi. Biroq olimlarning tadqiqotlari ilk san&#8217;at asarlari tosh asridayoq \u2014 miloddan 25 000 yil avval paydo bo&#8217;lganini ko&#8217;rsatadi. O&#8217;sha &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/dastlabki-rassomlar-kimlar-bolgan\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":657,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-2862","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bilasizmi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2862","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2862"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2862\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2863,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2862\/revisions\/2863"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/657"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2862"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2862"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2862"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}