{"id":30314,"date":"2022-09-21T06:58:53","date_gmt":"2022-09-21T03:58:53","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=30314"},"modified":"2022-09-21T06:58:54","modified_gmt":"2022-09-21T03:58:54","slug":"yer-yadrosi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/yer-yadrosi\/","title":{"rendered":"YER YADROSI"},"content":{"rendered":"\n<p>YER YADROSI \u2014 yerning Markaziy eng chuqur geosferasi. Yer yadrosining yuqori chegarasi 2900 kilometr chuqurliqda, radiusi qariyb 3500 kilometr. Yerning markazida temperatura 5000\u00b0, zichlik qariyb 12,5 ming t\/m3, bosim 361 gPa gacha. Yer yadrosining yuqori chegarasida bo&#8217;ylama to&#8217;lqinlarning tarqalish tezligi keskin sakrab 13,7 dan 8,1 kilometr\/sekundgacha kamayadi va aksincha yerning markazi atrofida 11,2 kilometr\/sekundgacha ko&#8217;payib boradi. Yer yadrosining tuzilishi, fizik xossalari to&#8217;g&#8217;risidagi ma&#8217;lumotlar geofizika tadqiqot metodlaridan foydalanib olingan. Yer yadrosi tashqi va ichki yadro (sub&#8217;yadro)dan iborat. Sub&#8217;yadroning radiusi 1300 kilometr chamasida. Tashqi yadroda ko&#8217;ndalang seysmik to&#8217;lqinlar tarqalmaydi. Shuning uchun ham tashqi yadro suyuq bo&#8217;lsa kerak deb taxmin qilinadi. Tashqi yadrodan ichkisiga o&#8217;tishda bo&#8217;ylama to&#8217;lqinlar ko&#8217;ndalang to&#8217;lqinlarni qo&#8217;zg&#8217;atib yuboradi. Shu bois ichki yadro qattiq bo&#8217;lsa kerak deb faraz qilinadi. Yer yadrosining tarkibi to&#8217;g&#8217;risida yagona fikr yo&#8217;q. Ba&#8217;zi olimlar Yer yadrosi temir va nikeldan iborat deyishsa, boshqalari metallashgan silikatlardan, uchinchi guruh olimlar esa temir oksidlaridan tashkil topgan deb hisoblaydilar. Geofizik ma&#8217;lumotlar va eng kuchli bosim sharoitida bajarilgan tajribalardan olingan ma&#8217;lumotlar asosida Yer yadrosi ehtimol nikel va oltingugurt aralashmali temirdan tashkil topgan deb faraz qilinadi. Yer magnit maydonining paydo bo&#8217;lishini tashqi yadrodagi mexanik elektromagnit jarayonlari bilan bog&#8217;laydilar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YER YADROSI \u2014 yerning Markaziy eng chuqur geosferasi. Yer yadrosining yuqori chegarasi 2900 kilometr chuqurliqda, radiusi qariyb 3500 kilometr. Yerning markazida temperatura 5000\u00b0, zichlik qariyb 12,5 ming t\/m3, bosim 361 &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/yer-yadrosi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16402,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[197],"tags":[],"class_list":["post-30314","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ye-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30314","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30314"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30314\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30318,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30314\/revisions\/30318"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30314"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30314"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30314"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}