{"id":30939,"date":"2022-10-16T12:55:28","date_gmt":"2022-10-16T09:55:28","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=30939"},"modified":"2022-10-16T12:55:30","modified_gmt":"2022-10-16T09:55:30","slug":"gildirak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/gildirak\/","title":{"rendered":"G&#8217;ILDIRAK"},"content":{"rendered":"\n<p>G&#8217;ILDIRAK \u2014 mashina va mexanizmlarning aylanma harakatni uzatish yoki boshqa harakatga o&#8217;zgartirib berish uchun xizmat qiladigan detali. Gupchakka o&#8217;rnatilgan disk yoki spitsali chambarak shakliga ega. G&#8217;ildirak mashina yoki mexanizm o&#8217;qida erkin aylanishi eki unga mahkamlab o&#8217;rnatib qo&#8217;yilishi (o&#8217;q bilan birga aylanishi) mumkin. G&#8217;ildirak insoniyatning ilk kashfiyotlaridan biri. U taxminan miloddan avvalgi 4 minginchi yillar o&#8217;rtalaridan oldin ma&#8217;lum (Mesopotamiya). Suriladigan yuk ostiga qo&#8217;yiladigan yog&#8217;och g&#8217;altakmolani ilk G&#8217;ildirak deb hisoblash mumkin. Dastlabki G&#8217;ildirak to&#8217;g&#8217;ridan-to&#8217;g&#8217;ri o&#8217;qqa o&#8217;rnatilgan diskdan iboratbo&#8217;lgan. Miloddan avvalgi 2 minginchi yillarga kelib G&#8217;ildirak ancha takomillashdi: avval spisali, keyinchalik gupchakli va qayrilma gardishli G&#8217;ildiraklar yaratildi, keyinchalik G&#8217;ildirak mustahkamligini oshirish maqsadida temirdan yasalgan gardishlar qo&#8217;llana boshlandi. Dastlab, G&#8217;ildirak faqat pishiq yog&#8217;ochdan yasalgan va, asosan, arava, charxpalak; zambilg&#8217;altak uchun ishlatilgan. O&#8217;zbekiston hududida Oltintepa qadimgi shahar harobasidan topilgan 4 G&#8217;ildirakli (tegarchikli) sopol aravaning miloddan avvalgi 4-2-asrlarga oidligi aniqlangan. texnika rivojlanib, avtomobil, velosiped va parovoz paydo bo&#8217;lgach, shinali va temir G&#8217;ildiraklar ishlatila boshladi. G&#8217;ildirak faqat transport vositalarining ham tayanchi, ham harakatlantirish vositasigina bo&#8217;lib qolmay, balki kulolchilikda, tegirmonlar, turbinalar, stanoklar va boshqalarda harakatni bir turdan ikkinchi turga aylantirish yoki tezligini o&#8217;zgartirish uchun ham qo&#8217;llanadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G&#8217;ILDIRAK \u2014 mashina va mexanizmlarning aylanma harakatni uzatish yoki boshqa harakatga o&#8217;zgartirib berish uchun xizmat qiladigan detali. Gupchakka o&#8217;rnatilgan disk yoki spitsali chambarak shakliga ega. G&#8217;ildirak mashina yoki mexanizm o&#8217;qida &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/gildirak\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16402,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[194],"tags":[],"class_list":["post-30939","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-g-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30939","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30939"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30939\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30942,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30939\/revisions\/30942"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16402"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}