{"id":34183,"date":"2022-11-14T17:01:22","date_gmt":"2022-11-14T14:01:22","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=34183"},"modified":"2022-11-14T17:01:26","modified_gmt":"2022-11-14T14:01:26","slug":"yasama-soz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/yasama-soz\/","title":{"rendered":"YASAMA SO&#8217;Z"},"content":{"rendered":"\n<p>YASAMA SO&#8217;Z \u2014 yasovchi qo&#8217;shimchalar yordamida hosil qilingan so&#8217;z: bedazor, ishchi, yozuvchi, maktabdosh, odamsimon; bepul, boobro&#8217;, sermeva. O&#8217;zbek tilida yasama so&#8217;z hosil qilishning quyidagi ko&#8217;rinishlari mavjud: 1) o&#8217;zakdan yasash (ish+chi): birinchi derivatsiya (birinchi negiz); 2) negizdan yasash (o&#8217;quv+chi); ikkinchi derivatsiya (ikkinchi negiz); o&#8217;quvchi+lik: uchinchi derivatsiya (uchinchi negiz); 3) qo&#8217;shma o&#8217;zakdan yasash (ishbilarmon+lik, pirpir+ak, temiryo&#8217;l+chi). Yasama so&#8217;zga asos bo&#8217;lgan komponent \u2014 so&#8217;z yasalish asosi yoki motivlovchi asos, undan hosil bo&#8217;lgan, ya&#8217;ni Yasama so&#8217;z esa motivlanuvchi asos deyiladi. Yasama so&#8217;zning ma&#8217;nosi ana shu motivlovchi komponent va yasovchi qo&#8217;shimchaning ma&#8217;nosi bilan asoslanadi, shu qismlarning ma&#8217;nosidan kelib chiqadi. So&#8217;zning yasalgan yoki yasalmaganligini belgilashda hozirgi til nuqtai nazaridan qaraladi. Masalan, Toshloq so&#8217;zi qismlarga ajraladi (tosh+loq; tosh bilan bog&#8217;lanish bor), qishloq so&#8217;zi esa ajralmaydi, chunki bugungi kunda bu so&#8217;zning &#8220;qishda yashaydigan joy&#8221; ma&#8217;nosi unutilgan. Boshqacha aytganda, Yasama so&#8217;zlarda yangi hosil qilingan lug&#8217;aviy birlik bilan avvalgisi (yangi birlikka asos bo&#8217;lgani) o&#8217;rtasidagi aloqa sezilib turadi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YASAMA SO&#8217;Z \u2014 yasovchi qo&#8217;shimchalar yordamida hosil qilingan so&#8217;z: bedazor, ishchi, yozuvchi, maktabdosh, odamsimon; bepul, boobro&#8217;, sermeva. O&#8217;zbek tilida yasama so&#8217;z hosil qilishning quyidagi ko&#8217;rinishlari mavjud: 1) o&#8217;zakdan yasash (ish+chi): &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/yasama-soz\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32566,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[205],"tags":[],"class_list":["post-34183","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ya-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34183"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34186,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34183\/revisions\/34186"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32566"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}