{"id":34340,"date":"2022-11-16T07:28:58","date_gmt":"2022-11-16T04:28:58","guid":{"rendered":"https:\/\/milliycha.uz\/?p=34340"},"modified":"2022-11-16T07:29:18","modified_gmt":"2022-11-16T04:29:18","slug":"yadroning-bolinishi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/yadroning-bolinishi\/","title":{"rendered":"YADRONING BO&#8217;LINISHI"},"content":{"rendered":"\n<p>YADRONING BO&#8217;LINISHI \u2014 o&#8217;z- o&#8217;zidan (spontan) yoki bombardimon qiluvchi zarralar ta&#8217;sirida atom yadrosining deyarli teng ikki bo&#8217;lakka parchalanishi. Atom yadrolarida nuklonlar yadro kuchlari tufayli bog&#8217;langan. Yadrolarning bog&#8217;lanish energiyasi turli yadrolar uchun turlicha. Solishtirma (bitta nuklonga to&#8217;g&#8217;ri keladigan) bog&#8217;lanish energiyasi atom yadrolarining barqarorligini ifodalaydi: solishtirma bog&#8217;lanish energiyasi qancha katta bo&#8217;lsa, yadro ham shunchalik barqaror bo&#8217;ladi. Kimyoviy elementlar davriy sistemasida oxirgi o&#8217;rinlarni egallagan atomlar yadrolarining solishtirma bog&#8217;lanish energiyasi jadvalning o&#8217;rtasida joylashgan atomlar yadrolarining solishtirma bog&#8217;lanish energiyasidan taxm. 1 MeV kam. Shuning uchun og&#8217;ir yadrolarning jadvalning o&#8217;rta qismi elementlari yadrolariga bo&#8217;linishi (energetik jihatdan qulay) bo&#8217;ladi. Sistema bo&#8217;lingandan so&#8217;ng ichki energiyasi minimal holatga o&#8217;tadi. Chunki yadroning bog&#8217;lanish energiyasi qancha katta bo&#8217;lsa, yadroning hosil bo&#8217;lishida shuncha katta energiya ajralib chiqishi va demak, yangidan hosil bo&#8217;lgan sistemaning ichki energiyasi shunchalik kam bo&#8217;lishi kerak. Yadroning o&#8217;z-o&#8217;zidan (spontan) bo&#8217;linishi 92s7 uran yadrosida rus olimlari G.N.Flyorov va K.A.Petrjak tomonidan kashf etilgan (1940). Tashqi ta&#8217;sir natijasida yadrolarning bo&#8217;linishini nemis olimlari O. Gan, F. Shtrassman hamda E. Fermi va J. Kyuri (1938-39) kashf etgan. Yadrolarga, odatda, proton, neytron, deytron kabilar bilan ta&#8217;sir etiladi. Neytronlar bilan ta&#8217;sir etish, ayniqsa, samaraliroq bo&#8217;ladi. Spontan bo&#8217;linishida ham, tashqi ta&#8217;sir natijasida bo&#8217;linishida ham yadro elementlar davriy sistemasi o&#8217;rtalaridagi yadrolarga parchalanadi. Parchalanish mahsulotlari turlituman bo&#8217;lib, ularning massalari ko&#8217;pincha 2:3 nisbat kabi bo&#8217;ladi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YADRONING BO&#8217;LINISHI \u2014 o&#8217;z- o&#8217;zidan (spontan) yoki bombardimon qiluvchi zarralar ta&#8217;sirida atom yadrosining deyarli teng ikki bo&#8217;lakka parchalanishi. Atom yadrolarida nuklonlar yadro kuchlari tufayli bog&#8217;langan. Yadrolarning bog&#8217;lanish energiyasi turli yadrolar &hellip; <a href=\"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/yadroning-bolinishi\/\" class=\"more-link\">Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32566,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[205],"tags":[],"class_list":["post-34340","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ya-harfi","entry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"kr","enabled_languages":["uz","kr","ru"],"languages":{"uz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34340","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34340"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34340\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34341,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34340\/revisions\/34341"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32566"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/milliycha.uz\/kr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}